Bilans dziecka 0-6 lat - czym jest i jak przebiega?

Bilans zdrowia pozwala ocenić, jak rozwija się dziecko i pomaga wykryć ewentualne nieprawidłowości. Dowiedz się, co sprawdza lekarz na wizycie kontrolnej oraz w jakim terminie powinnaś zgłosić się na badania przesiewowe z maluchem.

Konsultacja merytoryczna: lek. med. Danuta Chrzanowska-Liszewska, specjalista pediatrii i neonatologii

Czym jest bilans zdrowia?

To cykliczne badania zdrowia dziecka, od urodzenia aż do 18 roku życia w konkretnych odstępach czasu. W Polsce badania te zostały wprowadzone w 1976 roku. Przeprowadzane są w przychodni przez pediatrę lub lekarza rodzinnego we współpracy z pielęgniarką. Na ich podstawie lekarz może ocenić rozwój Twojego dziecka. Zgodnie ze wskazaniami badany jest słuch, mowa i wzrok, a także sprawność ruchowa.

Dlaczego bilans zdrowia dziecka jest ważny?

Podczas okresowych badań lekarz jest w stanie wykryć nieprawidłowości w rozwoju dziecka i podjąć odpowiednie działania. Im wcześniej zdiagnozowana choroba, tym większe szanse na wyleczenie lub jej zahamowanie. Dodatkowo takie badania są cennym źródłem informacji, ponieważ pokazują jak często występują różnego rodzaju problemy i zaburzenia wśród dzieci.

Kiedy należy poddać dziecko bilansom zdrowia?

Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia z 2010 r. dziecko powinno odbyć 10 bilansów zdrowia, zanim osiągnie pełnoletność. Pierwszy przechodzi maluch tuż po narodzinach i jest to tzw. bilans zerowy. Potem, do 1. roku życia, na bilans zdrowia powinnaś udać się w okolicy 4. tygodnia życia dziecka, pomiędzy 3. a 6. miesiącem oraz 9. a 12. Kolejne bilanse wykonuje się odpowiednio w wieku 2, 4, 6, 10, 14 i 18 lat.

Jak wygląda bilans noworodka, czyli tzw. bilans zerowy?

Bilans zerowy przeprowadza się tuż po narodzinach. W pierwszych chwilach życia oceniany jest stan dziecka za pomocą skali Apgar. Sprawdzane są też jego odruchy neurologiczne.

Oprócz tego noworodka się waży, mierzy, sprawdzany jest obwód klatki piersiowej i główki. Wykonuje się także przesiewowe badanie w kierunku chorób metabolicznych takich jak: fentyloketonuria, hypotyreoza, mukowiscydoza, wrodzony przerost nadnerczy a w niektórych województwach również w kierunku wrodzonej wady metabolizmu biotyny (wit.H lub B7).

W trakcie bilansu zerowego lekarz musi sprawdzić wielkość ciemienia tylnego i przedniego, która u dzieci jest osobniczo zmienna. Najczęściej przednie ciemiączko ma szerokość 1x1 cm do 2x2 cm a tylne 0,5x0,5 cm.

W pierwszych dobach życia wykonuje się również przesiewowe badanie słuchu u noworodków.

Jeśli zachodzi prawdopodobieństwo istnienia u dziecka chorób genetycznych lub wad wrodzonych, lekarz może zlecić wykonanie dodatkowych badań, aby je wykluczyć lub potwierdzić.

Jak wygląda bilans dwulatka?

Podczas bilansu dziecko zostanie zmierzone i zważone, a wyniki pielęgniarka naniesie na siatkę centylową. To umożliwi wykrycie ewentualnych zaburzeń rozwoju fizycznego malca.

W trakcie wizyty lekarz oceni:

  • postawę i chód dziecka, zwracając uwagę na to, czy nie występuje u dziecka płaskostopie;

  • zweryfikuje rozumienie poleceń;

  • przeprowadzi test rozwoju reakcji słuchowych;

  • oceni tempo rozwoju psychomotorycznego dziecka;

  • jego zdolności manualne;

  • przeprowadzi test rozwoju reakcji słuchowych i umiejętność mowy;

  • sprawdzi stan uzębienia;

  • przeprowadzi pomiar ciśnienia tętniczego;

  • wykona test Hirschberga, który umożliwia wczesne wykrycie zeza.

Oprócz tego lekarz przeprowadzi z Tobą krótki wywiad na temat zdrowia dziecka. Będzie pytał jakie do tej pory choroby przeszło, czy zrealizowałaś szczepienia ochronne, jak wygląda jego codzienna dieta i czy nabył jakieś nowe umiejętności w ostatnim czasie. Jeśli jesteś mamą chłopca lekarz przeprowadzi dodatkowe badanie na obecność jąder w mosznie oraz sprawdzi czy występuje stulejka.

Jak wygląda bilans czterolatka?

Podobnie jak wcześniej, na początku pielęgniarka zmierzy i zważy Twoje dziecko, a wyniki naniesie na siatkę centylową. Na jej podstawie lekarz będzie mógł ocenić, czy u malca nie występują jakieś fizyczne zaburzenia rozwoju.

W trakcie wizyty lekarz oceni:

  • rozwój psychomotoryczny, fizyczny oraz społeczny dziecka;

  • przeprowadzi test umiejętności mowy;

  • sprawdzi stan uzębienia dziecka;

  • wykona pomiar ciśnienia tętniczego;

  • przeprowadzi badanie ostrości widzenia przy pomocy specjalnych tablic z rysunkami;

  • oceni postawę ciała dziecka, aby wykluczyć skrzywienie boczne kręgosłupa oraz ewentualne odchylenia w ustawieniu kończyn jak: koślawość kolan czy płaskostopie;

  • wykona badanie słuchu, aby wykluczyć ewentualne uszkodzenia, które mogły się pojawić np. w wyniku nawracających zapaleń ucha środkowego.

Podczas wizyty lekarz ponownie przeprowadzi z Tobą wywiad na temat zdrowia i rozwoju dziecka. Interesować go będą nowo nabyte umiejętności, codzienna dieta oraz wykonane do tej pory obowiązkowe szczepienia. Dodatkowo będzie Cię pytał jakie dziecko przeszło choroby i czy miało jakieś urazy.

W przypadku jakichkolwiek odchyleń w rozwoju czy problemów zdrowotnych, lekarz może Cię skierować na dalsze konsultacje do specjalistów - okulisty, stomatologa bądź ortopedy.

Jak wygląda bilans sześciolatka?

Podczas bilansu sześciolatka pielęgniarka na początku, zwyczajowo zmierzy i zważy dziecko,a pomiary wprowadzi na siatkę centylową w książeczce zdrowia. Natomiast lekarz oceni wzrok i słuch dziecka, wykona pomiar ciśnienia tętniczego, sprawdzi postawę ciała oraz ustawienie kończyn dolnych i kształt stóp, a także oceni rozwój mowy dziecka. Oprócz tego przeprowadzi tzw. lateralizację. Jest to specjalny test sprawdzający, który wskazuje dominującą półkulę mózgową, czyli którą ręką dziecko chętniej się posługuje na co dzień oraz którym okiem chętniej patrzy.

W przypadku sześciolatków bilans powinien zostać poszerzony o badanie u psychologa.Ocenia on jego gotowość szkolną, sprawdza jego inteligencję, zdolność analizy słownej oraz sprawność rąk. W przypadku jakiś nieprawidłowości, jest to moment, gdy lekarz może zakwalifikować dziecko na zajęcia wyrównawcze lub rehabilitacyjne.

Chłopcy przechodzą dodatkowe badanie narządów płciowych, aby wykluczyć stulejkę i wnętrostwo.

Podobne artykuły

Mama leży z dzieckiem na łóżku, oboje leżą na boku. Mama całuje dziecko w czoło. Jest zatroskana a dziecko jest smutne. Ich ubrania są w odcieniach błękitu. Czytaj więcej

Rotawirus u dzieci

Zakażenie rotawirusowe to choroba często występująca u dzieci. Trudno przed nią uchronić malca, dlatego warto zapoznać się z typowymi objawami i zalecanym postępowaniem.

Mama z zatroskaną twarzą przytula chore niemowlę. Dziecko jest spokojne, wtulone w ramiona mamy. Mama ubrana jest w łososiowy sweter, dziecko - w niebieską piżamkę. Czytaj więcej

Choroba bostońska

Zdarza się, że choroba bostońska jest postrachem rodziców dzieci w żłobkach. Czy słusznie? Poznaj objawy grypy bostońskiej oraz zobacz jak ją zwalczyć.

Młoda lekarka podczas badania osłuchuje roczną dziewczynkę stetoskopem. Dziewczynka jest onieśmielona a lekarka stara się ją uspokoić uśmiechając się do niej. Dziewczynka ma na sobie szarą wełnianą sukienkę i białe rajstopy. Czytaj więcej

Infekcja bakteryjna czy wirusowa – poznaj różnice!

Przeczytajcie, czym różni się infekcja wirusowa od bakteryjnej, gdyż ma to kluczowe znaczenie dla sposobu leczenia Waszego dziecka.

Noworodek leży i ma zamknięte oczy. Lekarz bada dziecko stetoskopem, przykłada stetoskop do klatki piersiowej noworodka. Ma fioletową rękawiczkę założoną na dłoni. Czytaj więcej

Badania noworodka

Podczas pierwszych chwil po porodzie oraz tych kilku dni, które spędzicie wspólnie w szpitalu, Twoje dziecko zostanie poddane wielu rutynowym badaniom i sprawdzianom.

Niemowlak leży w samej pieluszce na plecach, lekarz mierzy mu temperaturę, przytrzymując termometr pod pachą. Niemowlak ma duże brązowe oczy i patrzy w obiektyw. Czytaj więcej

Możliwe przyczyny gorączki bez innych objawów

Gorączka u malucha zawsze budzi niepokój. Czy za każdym razem oznacza poważną chorobę? Jak reagować, kiedy maluch gorączkuje, ale poza ciepłym czołem nie ma innych niepokojących objawów? Zdradzamy możliwe przyczyny ...

Roczne dziecko siedzi na trawie pośrodku polany i rozgląda się. W tle widać drzewa a wokół niego żółte kwiaty. Ubrane jest w szaro-granatową bluzę z kapturem, niebieskie spodenki i półbuty. Czytaj więcej

Kleszcz u dziecka? dowiedz się jak postępować.

Kleszcze to niepozorne pajęczaki, które jednak mogą przenosić groźne, szczególnie dla dzieci, choroby. Jak zabezpieczyć się przed kleszczami i co zrobić w przypadku ukąszenia przez kleszcza? Przeczytaj!

Nasze produkty

U nas również dzwonią jak się nie stawi rodzic z dzieckiem sam albo wysyłają przypomnienie o wizycie szczepiennej czy bilansie z ustalonym terminem kiedy mamy się stawić jeśli coś nie pasuje trzeba zadzwonić i przestawić wizytę u nas różniez osobno ...
Aisa94
U nas też wszystko wpisują w książeczkę . My jesteśmy Świeżo po bilansie 2 latka , ale mój synuś jest tak przerażony ośrodkiem i pediatra że jak wchodzi to płacze , zmieniliśmy właśnie na bilansie lekarza i zachowywał się inaczej , lekarz nie dała ra...
rewers342
U minie tez wszystko wpisują. A dzieci zdrowe na bilanse i szczepienia są umawiane w innych godzinach.
karolina-213@wp.pl