Infekcja bakteryjna czy wirusowa – poznaj różnice!

Okres jesienno-zimowy to czas przeziębień, a co za tym idzie pełnych poczekalni u pediatrów. Przeczytajcie, czym różni się infekcja wirusowa od bakteryjnej, gdyż ma to kluczowe znaczenie dla sposobu leczenia Waszego dziecka.

Konsultacja merytoryczna: lek. med. Danuta Chrzanowska - Liszewska, specjalista pediatrii i neonatolog

Z doświadczenia lekarzy wynika, że zdecydowana większość zakażeń u dzieci wywołują wirusy, szczególnie jeśli maluch chodzi do przedszkola. Bakterie dotykają częściej noworodki i niemowlęta, wywołując nie tylko zakażenia dróg oddechowych ale także moczowych oraz przewodu pokarmowego. Co prawda, trzeba dużego doświadczenia, żeby szybko wyłapać różnice pomiędzy zakażeniem wirusowym a bakteryjnym, jednakże poniżej podajemy kilka wytycznych, którymi warto się kierować, gdy już choroba się pojawi.

Większość infekcji wywoływana jest przez wirusy, które w okresie jesienno-zimowym i wczesnowiosennym wykorzystują osłabienie naszych organizmów. Większość z nich rozprzestrzenia się drogą kropelkową, dlatego wystarczy przebywać w pobliżu kogoś chorego, by się zarazić.

W okresie jesienno-zimowym staraj się unikać wraz z maluchem:

  • zatłoczonych miejsc typu centra handlowe

  • komunikacji miejskiej

  • przychodni lekarskich (lepiej umówić się na określoną godzinę lub wręcz, o ile to możliwe , poprosić lekarza o wizytę domową

Ze względu na sposób leczenia ważną umiejętnością jest odróżnianie infekcji bakteryjnych od wirusowych. Infekcje wywołane przez wirusy leczy się objawowo, czyli minimalizując przykre skutki choroby. Oznacza to obniżanie gorączki, podawanie leków przeciwbólowych, gdy to konieczne, oczyszczanie nosa itd. Leczenie ma na celu przyniesienie ulgi choremu. W przypadku infekcji bakteryjnych często konieczna bywa antybiotykoterapia, która jest zupełnie nieuzasadniona przy wirusach. Antybiotyki to agresywne leki, które niszcząc bakterie, wywołujące chorobę, niszczą również te dobroczynne, stąd konieczna jest wstrzemięźliwość w korzystaniu z nich. Organizm po antybiotykoterapii wraca do równowagi wiele tygodni a czasem wręcz miesięcy, w tym okresie jest osłabiony, więc bardziej podatny na kolejne choroby. Nadużywanie antybiotyków powoduje, że kolejne wirusy mogą być oporne na leczenie. 

Wirusy

Wirusy to mikroorganizmy, które mnożą się w komórkach bardziej skomplikowanych orgaznizmów. Są mniejsze niż bakterie, stąd ich łatwość przemieszczania się, a także przenikania przez błony śluzowe. Przenoszą się drogą kropelkową lub przez uszkodzoną skórę. Są antybiotykoodporne i mogą zajmować kilka organów naraz. Wywołują między innymi: świnkę, ospę, różyczkę, opryszczkę, półpasiec, zapalenia wątroby typu B i C a także HIV. Szczepienie się znacząco zmniejsza ryzyko zachorowania na choroby wirusowe.

Infekcja wirusowa

Aż do 90 % infekcji dróg odechowych wywołują wirusy. Choroby wywołane przez wirusy z reguły szybko mijają, nie mają gwałtownego przebiegu, a temperatura z reguły nie przekracza 38,5 stopnia Celsjusza i utrzymuje się najwyżej 2-3 dni. Gorączka spada po lekach typu paracetamol. Infekcja wirusowa z reguły zaczyna się drapaniem w gardle, bólem głowy, uczuciem zatkania nosa, następnie pojawia się wodnisty katar i kaszek, który może się utrzymywać kilka dni. Najczęściej rozwój infekcji wirusowej (namnażanie wirusa) trwa 72 gdziny a chroroba przechodzi po 4-5 dniach.

Zdarza się, że wysoka gorączka towarzyszy infekcji wirusowej np. opryszczkowemu zapaleniu gardła lub mononukleozie, które mogą mieć podłoże zarówno wirusowe, jak i bakteryjne i tylko lekarz będzie w stanie to ocenić. Może on wykonać szybkie testy do różnicowania przyczyny. Nie zaleca się robienia wymazu z gardła, gdyż na wyniki czeka się aż do 7 dni. Niestety, w zasadzie każdy wirus może spowodować zakażenie o ciężkim przebiegu, szczególnie u małych dzieci lub u dzieci z obniżoną odpornością, np. po przebyciu choroby zakaźnej.

Nigdy nie należy bagatelizować infekcji wirusowej, gdyż może ona „utorować” drogę infekcjom bakteryjnym. Osłabiony wirusem organizm jest podatniejszy na zakażenie. Warto zaszczepić malucha przeciwko zakażeniom o etiologii wirusowej, gdyż dzięki temu możemy zapobiegać wielu chorobon, np. grypie

Bakterie

Bakterie to żywe organizmy komórkowe, większe od wirusów, zdolne do łączenia się ze sobą i zmieniania kształtów. Większość z nich odpowiada na leczenie antybiotykami, choć nadużywanie antybiotykoterapii może wywołać antybiotykoodporność. Bakterie, z którymi najczęściej mamy do czynienia to: paciorkowce w tym pneumokoki, gronkowce, Hemofilus influenza, E. coli, meningokoki, helicobactr (chociaż u dzieci występują rzadko).

Infekcja bakteryjna

Zdarza się dużo rzadziej niż wirusowa. Choroba wywołana przez bakterie może dawać podobne objawy do zakażenia wirusowego, jednak objawy są bardziej nasilone, czas trwania choroby przedłuża się, objawy nasilają się z dnia na dzień i stan dziecka jest coraz gorszy. Może być konieczna hospitalizacja, zwłaszcza w przypadku niemowląt. Infekcji tej często towarzyszy wysoka gorączka. Katar jest gęsty, ropny, a kaszel mokry z odkrztuszaną wydzieliną. Nierzadko objawom towarzyszą również bóle głowy, brzucha, gardła a nawet wysypka. Zdarzają się problemy z oddychaniem. Gorączka często nie reaguje na leki typu paracetamol czy ibuprofen, lub reaguje na krótko, i dopiero antybiotyk pomaga w jej zwalczeniu. Do najgroźniejszych chorób dróg odechowych na tle bakteryjnym należy zapalenie płuc.

Pamiętaj! Nigdy nie lecz dziecka ani siebie antybiotykami bez porozumienia z lekarzem. To do niego należy ocena, czy lek jest potrzebny, w jakiej dawce i jak długo ma trwać terapia.

Odporność

Nie jest niczym nadzwyczajnym kilka a nawet kilkanaście wirusowych infekcji w ciągu roku, szczególnie w przypadku dzieci. Z wiekiem ta liczba z reguły maleje. Głównie dlatego, że organizm wraz z każdą przebytą wirusówką uodparnia się. Dzięki treningowi uczy się sposobów na radzenie sobie z drobnoustrojami. Dzieci szczególnie źle znoszą pierwszy rok przedszkola, gdy mają kontakt z dużą liczbą rówieśników, jednak z reguły z każdym kolejnym rokiem jest lepiej.

Lepiej nie narażać niemowląt bez potrzeby na kontakt z wirusami. Starszych dzieci nie należy jednak trzymać pod kloszem, gdyż ich układ immunologiczny potrzebuje zaprawy.

Hartowanie

Aby wzmacniać odporność swoich dzieci należy pamiętać o kilku przykazaniach:

  • Spędzać jak najwięcej czasu na świeżym powietrzu, niezależnie od pory roku i temperatury czy opadów deszczu (chyba, że temperatura jest bardzo wysoka lub bardzo niska – wtedy należy znacząco skrócić czas wyjścia, ale z niego nie rezygnować).

  • Nie przegrzewać organizmu, nie ubierać dzieci zbyt grubo a stosownie do pogody, nie doprowadzać do wysokiej temperatury w domu.

  • Często wietrzyć mieszkanie.

  • Ruszać się.

  • Jeść zdrowo, dużo warzyw i owoców, szczególnie tych z witaminą C, pić wodę. Dla niemowląt najlepszym pokarmem na odporność jest mleko mamy.

  • Uzupełniać niedobory witaminy D3, i kontynuować jej podawanie przez cały rok.

  • Stosować naturalne „antybiotyki”: czosnek, cebulę i miód. Gorąco polecamy domowy syrop z cebuli z miodem. 

Podobne artykuły

Dorosły trzyma w ręku termometr i sprawdza temperaturę, która jest wyraźnie za wysoka. W tle widać śpiące niemowlę, ubrane w jasne śpioszki. Czytaj więcej

Gorączka - dobra czy zła?

Gorączka nie zawsze jest zwiastunem choroby, jednak nie należy jej lekceważyć. Zwłaszcza u niemowlaka, podwyższona temperatura ciała wymaga obserwacji, a nierzadko również konsultacji lekarskiej.

Niemowlę leży na plecach w trakcie badania stetoskopem. Jest pogodne i patrzy w obiektyw. Trzyma jedna ręką dłoń lekarza. Jest ubrane tylko w pieluszkę. Czytaj więcej

Antybiotyk - wróg czy przyjaciel?

Antybiotyki doskonale radzą sobie ze zwalczaniem bakterii, nie działają natomiast przeciwwirusowo. Sprawdź, co leczy antybiotyk, kiedy unikać jego stosowania i jak zminimalizować skutki uboczne jego działania.

Ciemnowłosa, uśmiechnięta mama zmienia pieluszkę niemowlakowi. Dziecko leży na biało-niebieskim przewijaku, podczas gdy mama patrzy na nie z czułością. Czytaj więcej

Infekcje dróg moczowych u dzieci

Poznaj objawy i sposoby leczenia infekcji dróg moczowych u niemowląt.

Mama podaje swojemu dwuletniemu synkowi syrop strzykawką. Chłopiec ufnie patrzy na mamę i trzyma jej rękę. Ma rude włosy i ciemną piżamkę. Czytaj więcej

Co to za kaszel i jak go leczyć

Kaszel może mieć różne postacie i być objawem zarówno choroby, jak i alergii czy ząbkowania. Dla rodziców, szczególnie małych dzieci, ważne jest, by umieli rozróżniać jego charakter.

Mama siedzi na łóżku, obok niej leży na plecach niemowlak. Patrzy na mamę i gaworzy. Mama trzyma go za rączki. Widać pościel w cienkie paski. Czytaj więcej

Wzmacniamy odporność dziecka po antybiotykach

Podpowiadamy, jak odbudować kondycję i odporność dziecka po antybiotykoterapii.

Roczna dziewczynka wydmuchuje nos w chusteczkę trzymaną przez rodzica. Ma załzawione, zaczerwienione oczy. Jest ubrana w różową koszulkę. Czytaj więcej

Sposoby na przeziębienie u malucha

Jak radzić sobie z przeziębieniem, jak zareagować na pierwsze sygnały infekcji, co możesz zrobić w domu, a kiedy zasięgnąć rady lekarza – przeczytaj w naszym artykule.

Nasze produkty

Dlatego też sama zaszczepiłam swoje dzieci na pneumokoki. Zakażenie pneumokkokami moze być bardzo groźne oraz prowadzić do wielu nieprzyjemnych konsekwencji. Dlatego też bardzo ważne jest uodpornienie malucha. Polecam zerknąć sobie tutaj: http://abcp...
daria-0
U nas tak było w tygodniu to 2 razy ulekarza bylismy jak była jesien
Justyna2004
Teraz, podczas obecnej choroby synka, myślałam, że jest to wirusowa. Katar nienasilony za bardzo, bezbarwny, wodnisty. Gorączki brak, tylko chrypka i problem z oddychaniem się pojawił. Ale lekarz nie miał jednak wątpliwości, bo zbadaniu i spojrzeniu...
gudrun