Niemowlę u logopedy - kiedy wizyta u specjalisty jest konieczna

Niemowlę u logopedy - kiedy wizyta u specjalisty jest konieczna

Logopeda zajmuje się wadami wymowy, a także wczesną diagnozą, profilaktyką oraz stymulacją rozwoju mowy. Noworodek, choć nie mówi wykazuje prawidłowe bądź niewłaściwe odruchowe reakcje oralne. Logopeda na wczesnym etapie rozwoju dziecka, może stwierdzić, czy rozwój przebiega prawidłowo i zlecić odpowiednie działania, dzięki którym maluch uniknie ewentualnych zaburzeń mowy w późniejszym okresie.

Czy wizyta u logopedy jest zawsze konieczna

Pewne symptomy wskazujące na potencjalne problemy, możesz zauważyć sama. Objawy, które powinny Cię zaniepokoić to:

• kłopoty ze ssaniem;

• wzmożone, nadmierne ślinienie;

• ciągle otwarta buzia;

• stale wysunięty język;

• problemy z przełykaniem i z żuciem;

• silny, wzmożony odruch gryzienia lub jego zupełny brak;

• tendencja do dławienia się i silny odruch wymiotny lub brak odruchu wymiotnego;

• krótkie wędzidełko podjęzykowe, lub wargowe, którego przejawem mogą być problemy z przystawieniem niemowlaka do piersi czy nieefektywne ssanie;

• niechęć do jedzenia. 

Wizyta będzie konieczna, jeśli:

• ciąża była zagrożona;

• poród był przedwczesny;

• maluch cierpi z powodu wad genetycznych lub ze względu na porażenie mózgowe;

• niemowlę ma zdiagnozowane wady anatomiczne tj. rozszczep podniebienia;

• dziecko nic nie mówi, mimo ukończenia roku. 

Nie każde niemowlę musi zostać przebadane przez logopedę. Jeśli nie zauważyłaś niepokojących objawów nie rezygnuj jednak z umówionej wizyty. Specjalista w trakcie spotkania oceni prawdopodobne możliwości rozwoju mowy u Twojego malca.

Odpowiednio wcześnie rozpoczęta terapia w przypadku dzieci z nieprawidłowościami w rozwoju, pozwoli na możliwie najlepsze skorygowanie lub całkowitą eliminację problemów z rozwojem mowy.

Jak przebiega wizyta

W pierwszej kolejności logopeda przeprowadzi z Tobą wywiad. Będzie chciał dowiedzieć się od Ciebie czy ciąża przebiegała prawidłowo, czy maluch przyszedł na świat w wyznaczonym terminie, czy karmisz naturalnie, czy niemowlę nie ma problemów w trakcie jedzenia i picia, czy odpowiednio przybiera na wadze, spyta o przebyte przez malca infekcje. Zapyta również czy coś Cię niepokoi w zachowaniu dziecka.

Następnie logopeda zbada maluszka. W trakcie badania będzie chciał ocenić budowę anatomiczną twarzy oraz jamy ustnej dziecka. Skontroluje wargi, podniebienie, język oraz długość wędzidełek wargowych oraz językowego. Wykluczy ewentualne deformacje. Właściwa budowa to podstawa do prawidłowego rozwoju mowy.

Specjalista zbada poziom napięcia mięśniowego oraz asymetrii u malca. Jeśli napięcie jest wzmożone lub odwrotnie - obniżone, maluch może mieć trudności z wykonywaniem pewnych czynności. Zamykanie ust, połykanie pokarmu czy ssanie są wówczas utrudnione.

Logopeda w trakcie badania, zwróci też uwagę na to, czy odruchy malca np. „szukanie piersi” są prawidłowe. Problemy z mową na późniejszym etapie mogą być konsekwencją zaburzeń koordynacji pomiędzy zmysłami. Odruchowe reakcje oralne są reakcjami bezwarunkowymi. Maluch powinien odpowiednio reagować na bodziec. Noworodek, tuż po przyjściu na świat, dzięki tej wrodzonej umiejętności, umie chwycić brodawkę i ssać mleko. Przekręca główkę, podążając za bodźcem czy mruży oczy przed ostrym światłem. Nieprawidłowe odruchy to jedna z przyczyn problemów z jedzeniem i połykaniem, mogących przyczyniać się do zachłyśnięć. Logopeda podczas badania sprawdzi czy maluch odpowiednio koordynuje ssanie i połykanie pokarmu. Zwróci również uwagę na to, w jaki sposób malec oddycha.

Logopeda w trakcie badania sprawdzi czy Twój szkrab wydaje odpowiednie dźwięki. Noworodek do ukończenia ok. 6. miesiąca życia głuży – wydaje gardłowe dźwięki, które same w sobie nic nie oznaczają. W późniejszym okresie dźwięki te mogą stanowić formę odpowiedzi w rozmowach z mamą i tatą. Po ukończeniu 6. miesiąca niemowlak zaczyna gaworzyć – naśladować otaczające go dźwięki. Jeśli Twój szkrab mimo ukończenia 6. miesiąca życia nie podejmuje prób komunikacji, powinnaś udać się do specjalisty.

Istotna w trakcie badania jest ocena słuchu dziecka. Choć logopeda nie bada słuchu może wychwycić pewne nieprawidłowości lub brak reakcji słuchowych. Sprawdzi czy Twój szkrab reaguje na dźwięki otoczenia. Badanie noworodka to badanie fizyczne, które polega na obserwacji reakcji dziecka na głos badającego czy inny hałas z zewnątrz. Logopeda sprawdzi również reakcje na bodźce dotykowe, gładząc maluszka po twarzy.

Diagnoza i zalecenia logopedyczne

Pełne badanie pozwoli na wychwycenie ewentualnych problemów dziecka i postawienie diagnozy logopedycznej. Logopeda, w zależności od wyniku konsultacji, stwierdzi czy terapia i kolejne wizyty są niezbędne. Jeśli wykryje nieprawidłowości, może zalecić terapię, mającą na celu wyeliminowanie problemu i wytworzenie właściwych reakcji.

Terapia z reguły prowadzona jest przez logopedę oraz rodziców. Odpowiedni instruktaż pozwala na wykonywanie ćwiczeń i masaży również w domu.

Rozwój mowy u dzieci

Z reguły pierwsze słowa dziecka przypadają na 10. -18. miesiąc życia. Krótkie zdania maluch wypowie między 18. a 24. miesiącem. Rozwój mowy to jednak cecha indywidualna. Są dzieci, które bardzo szybko zaczynają mówić, innym zajmuje to więcej czasu. Bez względu na indywidualne predyspozycje, warto zasięgnąć porady specjalisty. Jeśli z niecierpliwością oczekujesz na pierwsze słowo Twojego szkraba, wizyta u logopedy rozwieje Twoje obawy odnośnie rozwoju maluszka.

Ćwiczenia logopedyczne

Nie możesz doczekać się pierwszych słów swojego dziecka? Radzimy jak bezpiecznie stymulować maluszka do tego, aby zaczął mówić:

• Rozmawiaj z niemowlakiem. Nazywaj przedmioty.

• Tłumacz maluchowi co robisz. Jeśli idziecie na spacer, opowiedz mu o tym, w trakcie kąpieli mów o tym co się dzieje.

• Masuj maluchowi policzki, usta i język w trakcie higieny dziąseł i ząbków.

• Miej pod ręką gryzaczek. Pozwól maluchowi gryźć twardą zabawkę, kiedy tylko ma na to ochotę.

• Zachęcaj malucha do zabawy językiem. Pokaż mu jak to robić. Wysuń język i dotknij nim górnej wargi i policzków. Maluch będzie chciał zrobić to samo.

• Zachęcaj go do powtarzania samogłosek, spółgłosek, a z czasem pojedynczych sylab.

• Naśladowanie mimiki dorosłego, to również dobre ćwiczenie i świetna zabawa.

• Ćwiczcie oddech używając piórka lub robiąc bańki mydlane. Możecie wspólnie wyprawiać urodziny dla ulubionych maskotek. Dmuchanie świeczek, to również doskonałe ćwiczenie oddechowe.