Kleszcze – jakie groźne choroby przenoszą?

Sezon kleszczowy w pełni. Wielu rodziców obawia się chorób, które mogą być przez nie przenoszone. Dowiedz się, jakie są zagrożenia związane z kleszczami.

Konsultacja merytoryczna: lek. med. Danuta Chrzanowska - Liszewska, specjalista pediatrii i neonatolog

O sposobach na zabezpieczenie się przed ukąszeniem kleszczy oraz bezpiecznych metodach usuwania kleszczy już pisaliśmy. Przyjrzyjmy się więc tym razem chorobom, które mogą zostać przeniesione przez kleszcza na człowieka.

Borelioza

To wyjątkowo podstępna i trudna do wyleczenia choroba. Wywoływana jest przez bakterie z rodzaju krętków, które na człowieka przenoszone są przez kleszcze.

Objawy boreliozy

Pierwsze objawy boreliozy pojawiają się od 1 do 3 tygodni od ukąszenia. Jest to zazwyczaj tzw. rumień wędrujący, czyli okrągłe zaczerwienienie o średnicy od kliku do kilkunastu centymetrów. Typowy rumień ma kształt pierścienia czyli w środku jest jaśniejszy niż na obrzeżach. Zazwyczaj rumień ten jest bezbolesny, nie swędzi i nie piecze, czasami jednak jest ciepły i bolesny w dotyku.

Niestety łatwy do zaobserwowania objaw w postaci rumienia występuje jedynie w 30% przypadków boreliozy. U dzieci ten odsetek jest jeszcze mniejszy i wynosi on 10%. Z tego też powodu bardzo często pierwsza faza zakażenia krętkiem nie zostaje zauważona, przez co leczenie nie jest odpowiednio wcześniej podejmowane.

Początkowej fazie boreliozy mogą towarzyszyć objawy podobne do grypy lub zwykłego przeziębienia. Jeżeli nie zostanie zastosowana antybiotykoterapia, choroba może przejść w fazę rozsianą i po kilku nawet miesiącach mogą pojawić się objawy wtórne. Są to najczęściej:

  • zapalenie stawów,

  • zaburzenia neurologiczne – drętwienie palców lub kończyn, bóle i skurcze mięśni, tiki,

  • zaburzenia kardiologiczne – kołatanie serca, skoki ciśnienia.

Do typowych objawów boreliozy należą również przewlekłe przemęczenie, ociężałość i uderzenia gorąca.

Jeżeli borelioza nie była właściwie zdiagnozowana i leczona do tej pory to przechodzi ona w fazę przewlekłą. Stany chorobowe pojawiają się okresowo, przy czym każdy kolejny rzut choroby ma zazwyczaj cięższy przebieg.

Borelioza bardzo często mylnie jest diagnozowana jako stwardnienie rozsiane, nerwica, reumatoidalne zapalenie stawów (RZS), toczeń czy fibromialgia.

Diagnostyka boreliozy

Podstępność boreliozy polega nie tylko na podobieństwie objawów do innych chorób lecz także i na niezwykle trudnej diagnostyce. Niestety żadne dostępne testy nie są w stanie ze 100% pewnością potwierdzić lub wykluczyć zakażenia krętkiem. Najpopularniejsze w Polsce badanie czyli test ELISA jedynie w 30 % przypadków daje wiarygodny wynik. Wiarygodność na poziomie 70 % ma test Western Blott, jednak można go przeprowadzić dopiero po upływie co najmniej 3 tygodni od ukąszenia.

Najbardziej wiarygodnym badaniem jest PCR, które polega na lokalizowaniu DNA bakterii we krwi, moczu lub płynie mózgowo rdzeniowym. Niestety i w tym wypadku wynik negatywny nie równa się pewności, że do zakażenia nie doszło.

Co raz więcej osób po ukąszeniu zabezpiecza usuniętego kleszcza i wysyła do laboratorium w celu zbadania pajęczaka pod kątem obecności boreliozy. Nie należy jednak podejmować leczenia na podstawie samego badania kleszcza. To, że okazał się być nosicielem np. boreliozy nie koniecznie musi oznaczać, że doszło do przeniesienia choroby na osobę ukąszoną. Przed rozpoczęciem leczenia zawsze konieczna jest konsultacja lekarska.

Odkleszczowe zapalenie mózgu

Jest to choroba ośrodkowego układu nerwowego, wywołana przez wirusa, grożąca bardzo poważnymi powikłaniami o charakterze neurologicznym lub psychicznym. Podobnie jak borelioza w początkowej fazie może przebiegać niezauważalnie lub z objawami typowymi dla grypy.

W drugiej fazie choroby dochodzi do zapalenia opon mózgowych, zapalenia mózgu i rdzenia kręgowego. Konieczna jest hospitalizacja pacjenta, która może trwać miesiącami a nawet rok. Niestety nie istnieją leki zwalczające wirusa OZM, dlatego leczenie szpitalne polega tylko na łagodzeniu objawów choroby.

Zapytaj lekarza o szczepienie!

Już od 1 roku życia można zaszczepić się przeciwko odkleszczowemu zapaleniu mózgu. Szczepionkę podaje się w trzech dawkach – każda z nich kosztuje ok 100 zł. Więcej na ten temat na: szczepkleszcz.pl

Babeszjoza

Choroba ta przypomina malarię a jej przebieg może być bardzo ciężki, zagrażający nawet życiu. Do tej pory bardzo rzadko występowała w Polsce, jednak liczba zachorowań powoli wzrasta. Szczególnie groźna jest w przypadku osób z osłabioną odpornością oraz noworodków i osób starszych. Zdarza się, że babeszjoza towarzyszy boreliozie.

Objawy babeszjozy

to bardzo wysoka gorączka z drgawkami i dreszczami a także powiększona wątroba lub śledziona.

Leczenie polega na podawaniu leków przeciwmalarycznych, antybiotyków i leków przeciwpasożytniczych.

Anaplazmoza

To kolejna choroba bakteryjna przenoszona na człowieka przez kleszcze. W Polsce do tej pory najczęściej występowała ona na Podlasiu.

Przebieg anaplazmozy może być bardzo różny. Od bezobjawowego do ciężkich stanów grypopodobnych z bólami głowy, gorączką, zapaleniem płuc i krwawieniem z przewodu pokarmowego włącznie. Może też powodować bardzo poważne, zagrażające życiu powikłania, takie jak: zapalenie mięśnia sercowego czy niewydolność nerek.

W Polsce zdecydowanie najczęściej mamy do czynienia z boreliozą i z odkleszczowym zapaleniem mózgu. Pozostałe choroby odkleszczowe występują niezwykle rzadko. Niemniej jednak każda z tych chorób może mieć bardzo ciężki przebieg i grozi bardzo poważnymi powikłaniami. Leczenie jest zazwyczaj długotrwałe i uciążliwe dla chorego. Dla tego do znudzenia będziemy przypominać o konieczności skutecznego zabezpieczenia się przed ukąszeniami kleszczy.

Podobne artykuły

Roczne dziecko siedzi na trawie pośrodku polany i rozgląda się. W tle widać drzewa a wokół niego żółte kwiaty. Ubrane jest w szaro-granatową bluzę z kapturem, niebieskie spodenki i półbuty. Czytaj więcej

Kleszcz u dziecka? dowiedz się jak postępować.

Kleszcze to niepozorne pajęczaki, które jednak mogą przenosić groźne, szczególnie dla dzieci, choroby. Jak zabezpieczyć się przed kleszczami i co zrobić w przypadku ukąszenia przez kleszcza? Przeczytaj!

Młoda lekarka podczas badania osłuchuje roczną dziewczynkę stetoskopem. Dziewczynka jest onieśmielona a lekarka stara się ją uspokoić uśmiechając się do niej. Dziewczynka ma na sobie szarą wełnianą sukienkę i białe rajstopy. Czytaj więcej

Infekcja bakteryjna czy wirusowa – poznaj różnice!

Przeczytajcie, czym różni się infekcja wirusowa od bakteryjnej, gdyż ma to kluczowe znaczenie dla sposobu leczenia Waszego dziecka.

Dorosły trzyma w ręku termometr i sprawdza temperaturę, która jest wyraźnie za wysoka. W tle widać śpiące niemowlę, ubrane w jasne śpioszki. Czytaj więcej

Gorączka - dobra czy zła?

Gorączka nie zawsze jest zwiastunem choroby, jednak nie należy jej lekceważyć. Zwłaszcza u niemowlaka, podwyższona temperatura ciała wymaga obserwacji, a nierzadko również konsultacji lekarskiej.

Niemowlę leży na plecach w trakcie badania stetoskopem. Jest pogodne i patrzy w obiektyw. Trzyma jedna ręką dłoń lekarza. Jest ubrane tylko w pieluszkę. Czytaj więcej

Antybiotyk - wróg czy przyjaciel?

Antybiotyki doskonale radzą sobie ze zwalczaniem bakterii, nie działają natomiast przeciwwirusowo. Sprawdź, co leczy antybiotyk, kiedy unikać jego stosowania i jak zminimalizować skutki uboczne jego działania.

Uśmiechnięta mama stoi na plaży z dzieckiem na rękach. Oboje ubrani są w stylu marynarskim - mają koszulki w granatowo-białe paski. Mama ma jasne włosy a na głowie okulary przeciwsłoneczne. Czytaj więcej

Wakacje z maluchem

Radzimy, o co zadbać, by podróżowanie z maluchem niczym Was nie zaskoczyło i stało się źródłem rodzinnej przyjemności.

Młoda mama trzyma na rękach i czule całuje płaczącego synka. Chłopiec ma jasne włosy i szary sweter. W tle widać błękitne niebo. Czytaj więcej

Pierwsza pomoc w nagłych wypadkach u dzieci

Oparzenie, drzazga, ukąszenie kleszcza - podpowiadamy, co robić w nagłych przypadkach drobnych i poważniejszych urazów, a także, kiedy niezbędna jest interwencja lekarza.

Nasze produkty

Jeszcze nigdy nie ukąsił mnie kleszcz, ale kilka razy po mnie chodził... Też jestem bardzo wyczulona na kleszcze i zdaję sobie sprawę, że przenoszą naprawdę groźne choroby. Gdyby mnie ukąsił, albo kogoś z mojej rodziny (już są poinformowani, że po wy...
Evelin
Ja do tego mogę dorzucić: długi rękaw, długie nogawki i wysokie buty. Aby kleszcze miały jak najmniej możliwości dotknięcia ciała.
Pcheła
trzeba przestrzegać kilku zasad i szansa ze znajdziemy u siebie kleszcza maleje :) My ubieramy się odpowiednio ..główki chronimy na pierwszym miejscu ...przed wyjściem spryskujemy się preparatami odpowiednimi i odpukać ...
Mamowe