Antybiotyk - wróg czy przyjaciel?

Antybiotyki doskonale radzą sobie ze zwalczaniem bakterii, nie działają natomiast przeciwwirusowo. Po kuracji pozostawiają spore spustoszenie w organizmie dziecka. Sprawdź, co leczy antybiotyk, kiedy unikać jego stosowania i jak zminimalizować skutki uboczne jego działania.

Konsultacja merytoryczna: lek. med. Danuta Chrzanowska - Liszewska, specjalista pediatrii i neonatolog

W dzisiejszych czasach leczenie antybiotykami jest bardzo popularne, a co za tym idzie, często nadużywane lub stosowane bez przyczyny. Nierzadko, rodzice, pragnąc aby ich pociechy jak najszybciej wróciły do zdrowia, nalegają aby lekarz przepisał antybiotyk. Zdarza się, że dziecku na wyrost, podaje się antybiotyk na infekcję wirusową lub przeziębienie. Antybiotyki zaś zwalczają bakterie, które wywołują choroby a często kolonizują nasze drogi oddechowe, podczas gdy w 90% przyczyną zakażeń są wirusy, których antybiotyki nie niszczą.

Antybiotyki są substancjami, które pierwotnie pochodziły od organizmów żywych (pierwszym wynalezionym antybiotykiem była penicylina wytworzona z pleśni). Na ich podstawie lekarze wytworzyli odpowiedniki syntetyczne i półsyntetyczne, które wprowadzili na skalę przemysłową. Jednak ich naturalne pierwotne pochodzenie sprawia, że działają wyłącznie na mikroorganizmy żywe, czyli na bakterie. Mają działanie bakteriobójcze, powodujące śmierć komórki bakteryjnej lub bakteriostatyczne czyli zmieniające metabolizm komórki bakteryjnej w taki sposób aby ograniczyć jej możliwości rozmnażania się. Nie potrafią zwalczyć wirusów, które posiadają odmienną strukturę. Przy zakażeniu wirusowym, nie leczą, a zabijają dobre bakterie, które pomagają w walce z wirusem. Osłabiony, wyjałowiony antybiotykiem organizm dodatkowo może wtórnie zostać zaatakowany przez bakterię chorobotwórczą (poantybiotykowe wtórne zakażenie bakteryjne).

Broń obosieczna

Antybiotyki nie odróżniają złych bakterii od tych dobrych, dlatego podczas kuracji, dziecko jest narażone na wystąpienie skutków ubocznych: zwalczając groźne drobnoustroje, niszczą przy okazji dobroczynną florę bakteryjną, która jest odpowiedzialna m.in. za właściwą pracę jelit a także za powstrzymywanie obcych bakterii przed zasiedlaniem się w organizmie. 

Skutki uboczne

W czasie kuracji należy przyglądać się reakcjom organizmu malucha na zastosowany lek. Najczęściej występującymi skutkami ubocznymi są nudności i wymioty, jednakże, zdarza się, że reakcja jest silniejsza i u dziecka można zaobserwować duszności, obrzęki pokrzywkę (bąble na czerwono-różowym tle) a nawet infekcję grzybiczą. Jeśli występują jakiekolwiek skutki uboczne stosowania leku, powinnaś niezwłocznie skontaktować się z lekarzem. Oto konsekwencje stosowania antybiotyków na które powinnaś się przygotować:

  • Osłabienie układu odpornościowego. Ze względu na wyniszczenie dobrej flory bakteryjnej przez antybiotyk, organizm Twojego maluszka będzie osłabiony. Jest to czas, w którym powinnaś być szczególnie ostrożna – nie zaleca się wychodzenia z dzieckiem z domu, szczególnie w otoczenie innych dzieci a także zapraszania gości.

  • Zakażenie grzybiczne. Podczas kuracji antybiotykowej zmiany we florze bakteryjnej powodują, że organizm jest bardziej podatny na rozwój drożdżaków. Dlatego, podczas przyjmowania antybiotyków może dojść do zakażenia grzybicznego np. jamy ustnej lub grzybicy uogólnionej.

  • Wzdęcia, wymioty, biegunka. Flora bakteryjna jest również odpowiedzialna za prawidłowe funkcjonowanie jelita grubego a więc zaburzenia w jej obszarze może powodować dolegliwości trawienne

Obok bezpośrednich skutków ubocznych zażywania antybiotyków, trzeba jeszcze wspomnieć o tych, które da się zaobserwować dopiero po dłuższym czasie stosowania takiej kuracji. Zbyt częste stosowanie antybiotyków może doprowadzić do powstania w organizmie szczepów bakteriiopornych na wszelkie tego typu lekarstwa, co w rezultacie prowadzi do sytuacji, w której stosowane leki muszą być coraz mocniejsze a więc też i bardziej obciążające dla organizmu. Może się więc po kilku latach okazać, że nawet przy drobnych infekcjach trzeba będzie stosować silne antybiotyki.

Gdy lekarz zapisze antybiotyk

Ze względu na niosące ze sobą zagrożenia, antybiotyk powinien być stosowany z ostrożnością i tylko w sytuacjach, które tego wymagają. Niestety, czasem zdarza się, że lekarz przepisuje antybiotyki nawet jeśli dziecko jest zwyczajnie przeziębione lub ma chorobę wirusową, np. grypę. Jeśli tak się dzieje, a lekarz nie stwierdził zapalenia bakteryjnego, przedyskutuj z nim zasadność zastosowania antybiotyku. Nigdy jednak decyzji o rezygnacji z podania leku nie podejmuj samodzielnie.

Mimo wielu skutków ubocznych, w niektórych sytuacjach, zastosowanie antybiotyku jest nieuniknione. Starając się za wszelką cenę leczyć dziecko domowymi sposobami, możesz doprowadzić do przewlekłego trwania choroby a tym samym do groźnych powikłań, takich jak bezpowrotne uszkodzenie organów wewnętrznych. Tak więc, jeśli okazuje się, że wdało się zakażenie bakteryjne nie powinnaś rezygnować z podania leku.

Zminimalizuj skutki uboczne

Na wypadek gdyby okazało się, że kuracja antybiotykowa jest konieczna, przeczytaj poniższe wskazówki, aby zastosowany lek działał jak najlepiej a skutki uboczne były jak najmniejsze:

  1. Zapytaj lekarza o możliwość wykonania antybiogramu lub szybkiego testu na wirusa grypy lub bakterię paciorkowca. Antybiogram pozwala stwierdzić, na jakie związki wrażliwa jest konkretna bakteria a więc jaki antybiotyk będzie najbardziej skuteczny w walce z chorobą. Niestety, antybiogram wykonuje się dość rzadko, ze względu na długi czas oczekiwania na wyniki – od 3 do 7 dni. Zdecydowanie szybszy jest „quick test”, który pozwala rozwiać wątpliwości czy maluch ma zakażenie bakteryjne czy wirusowe.

  2. Zapisuj wszystkie leki, które podajesz dziecku. Dzięki temu łatwiej będzie lekarzowi dobrać antybiotyk

  3. Nie przerywaj kuracji. Zdarza się, że matki, chcąc uchronić dzieci przed nadmierną ilością leków, przerywają zaplanowaną kurację w momencie, gdy dziecko zaczyna czuć się lepiej. Jest to bardzo szkodliwa strategia, ponieważ nie do końca wyeliminowane bakterie mogą się ponownie namnożyć, a na stosowany wcześniej lek będą już oporne. W rezultacie lekarz musi przepisać nowy antybiotyk, mocniejszy od poprzedniego, aby doprowadzić do całkowitego wyniszczenia bakterii.

  4. Uważaj na wymioty. Gdy malec zwymiotuje bezpośrednio po podaniu leku, należy podać mu jeszcze raz taką samą dawkę.

  5. Podawaj leki przed karmieniem, nie po.

  6. Dokładnie odmierzaj dawki. Musisz uważać, żeby stosowana dawka nie była ani za mała ani za duża. Zbyt mała oszczędza najsilniejsze bakterie a zbyt duża wyniszcza niepotrzebnie organizm.

  7. Poprawnie przechowuj lek. Przeczytaj instrukcję dołączona do leku - większość z nich zaleca się przechowywać w lodówce, aby nie straciły swoich właściwości

  8. Uważaj na witaminy syntetyczne. W trakcie trwania kuracji, nie należy podawać dziecku witamin syntetycznych, gdyż mogą one wchodzić w interakcję z antybiotykiem. Dodatkowo, mogą wpływać na jeszcze większy rozwój drobnoustrojów w organizmie, a tym samym, przedłużyć kurację malucha.

  9. Podczas i po kuracji antybiotykowej podawaj probiotyki. To zmniejsza ryzyko wystąpienia biegunki poantybiotykowej i powoduje, że organizmowi dziecka będzie łatwiej odbudować florę bakteryjną.

  10. Nie dawaj dziecku mleka ani soku z cytrusów do popicia antybiotyku. Te napoje utrudniają wchłanianie leku z przewodu pokarmowego. Najlepiej lek popijać wodą mineralną.

Podobne artykuły

Młoda lekarka podczas badania osłuchuje roczną dziewczynkę stetoskopem. Dziewczynka jest onieśmielona a lekarka stara się ją uspokoić uśmiechając się do niej. Dziewczynka ma na sobie szarą wełnianą sukienkę i białe rajstopy. Czytaj więcej

Infekcja bakteryjna czy wirusowa – poznaj różnice!

Przeczytajcie, czym różni się infekcja wirusowa od bakteryjnej, gdyż ma to kluczowe znaczenie dla sposobu leczenia Waszego dziecka.

Szczęśliwa młoda mama unosi do góry swoje śmiejące się kilkumiesięczne dziecko na tle jesiennego parku. Mama ma szary sweter, a niemowlak ubrany jest w fioletowy płaszczyk i jesienne buty. Czytaj więcej

Jak wzmocnić odporność malca - 8 sprawdzonych sposobów

Dowiedz się, jak wzmacniać odporność małego dziecka. Sezon jesienno - zimowy to czas wielu infekcji. Odporność malucha zależy od treningu, jakiemu ją poddamy.

Mama siedzi na łóżku, obok niej leży na plecach niemowlak. Patrzy na mamę i gaworzy. Mama trzyma go za rączki. Widać pościel w cienkie paski. Czytaj więcej

Wzmacniamy odporność dziecka po antybiotykach

Podpowiadamy, jak odbudować kondycję i odporność dziecka po antybiotykoterapii.

Na łące siedzi małe uśmiechnięte dziecko. Jest słoneczna pogoda, widać kolorowe kwiaty i zieloną trawę. Dziecko ma na sobie granatowo-czerwone ubranie. Czytaj więcej

Alergia czy przeziębienie? jak je odróżnić u malca

Katar, kaszel i ból gardła to objawy występujące zarówno podczas alergicznego nieżytu dróg oddechowych, jak i przeziębienia. Jak je odróżnić? Podpowiadamy.

Mama nachyla się nad leżącym na plecach dzieckiem i odciąga mu aspiratorem wydzielinę z nosa. Przytrzymuje ręką jego głowę. Oboje mają koszulki w biało-granatowe paski. Czytaj więcej

Pierwsza pomoc przy wiosennym przeziębieniu malucha

Powoli zbliża się wiosna, a wraz z nią fala przeziębień. Szczególnie narażone na nie są niemowlęta i małe dzieci. Jak szybko uporać się z infekcjami? Radzimy.

Zatroskana mama trzyma w ramionach małe dziecko. Dziecko wygląda na chore. Oboje leżą na łóżku. Obok nich - opakowanie chusteczek do nosa. Mama ma niebieską bluzkę, dziecko granatową piżamkę w paski, na pościeli są gwiazdki. Czytaj więcej

Czego nie trzeba robić przy przeziębieniu dziecka?

Kiedy dziecko się przeziębi, chcemy jak najszybciej mu pomóc. Dowiedz się, które środki są faktycznie pomocne, a z których lepiej w ogóle zrezygnować.

Nasze produkty

Aisa, my też mamy takiego dobrego pediatrę. Antybiotyk to ostateczność. Przez okres po sepsie, do teraz, a więc 8 miesięcy w żłobku córa miała antybiotyk 2 razy, nie licząc kropli na zapalenie spojówek. Mimo częstych infekcji działaliśmy bez antybio...
magros
Przy antybiotykach bardzo ważne są probiotyki. Probiotyki bierzemy i w czasie podawania antybiotyku i około 2 tygodnie najlepiej do miesiąca po skończonym antybiotyku. Antybiotyk pomoże odbudować florę bakteryjną. Jednak ważne jest to żeby mieć taki...
Kasia.S.
Dla zadnej matki antybiotyk dla dziecka to najgorsze ale niestety jak nie ma wyjścia i pediatra przepisuje to trzeba wziąść i podac dziecku a przede wszystkim kupic oslonke i u nas byl to acidolac baby..raz byla.sytuacja gdy synek budzil mi sie w noc...
Ewcia2