Zioła a karmienie piersią

Zioła od wieków stanowią wsparcie w rozwiązywaniu problemów laktacyjnych. Niektóre z nich działają na laktację mlekopędnie, a inne hamująco. Są też takie, które mają zastosowanie miejscowe. Sprawdź, po które z nich warto sięgnąć podczas nawału lub niedoboru pokarmu, a które przyniosą ulgę w przypadku poranionych brodawek.

Konsultacja merytoryczna: dr Barbara Leszczyńska, lekarz pediatra 

Zioła od wieków są używane w profilaktyce i leczeniu wielu dolegliwości. Są szczególnie zalecane w sytuacjach, gdy podawanie syntetycznych leków nie jest wskazane np. w czasie karmienia piersią.

Picie naparu ziołowego wpływa korzystnie na nawodnienie organizmu matki karmiącej. Zioła wspomagają regulację laktacji, pomagają w rozwiązywaniu takich problemów, jak:

  • nawał pokarmu,

  • niedobór pokarmu (np. na skutek kryzysu laktacyjnego, cesarskiego cięcia, niechęci dziecka do ssania piersi, przedwczesnego porodu),

  • zapalenie piersi (zastosowanie miejscowe),

  • poranione brodawki.

Zioła mlekopędne

Choć stosowanie ziół podczas karmienia piersią jest uznawane za bezpieczne, zanim po nie sięgniesz, pamiętaj o kilku zasadach:

  1. Nie nadużywaj ziół – zalecane ilości wypijanych naparów lub granulowanych herbatek mlekopędnych to jedna do trzech szklanek dziennie.

  2. Zaniechaj stosowania herbatki mlekopędnej, jeśli zauważysz u malca bóle brzuszka, biegunkę lub rozdrażnienie. Niektóre niemowlęta źle reagują na zawarty w mieszankach koper włoski, który działa u nich wiatropędnie.

  3. Uzbrój się w cierpliwość – picie mieszanek ziołowych daje efekty po kilku dniach.

  4. Co kilka tygodni zmieniaj zestaw ziół na inny - zwiększy to efektywność działania naparów.

  5. Po kilku tygodniach picia ziołowych naparów zrób sobie jedno- lub dwutygodniową przerwę.

Do najczęściej stosowanych ziół w naparach mlekopędnych należą:

Koper włoski – od dawna stosowany w celu zwiększenia ilości pokarmu w piersiach. Działa rozkurczowo, wiatropędnie, moczopędnie, łagodzi dolegliwości żołądkowe i wspomaga procesy trawienne.

Anyż – w jego owocach znajduje się olejek zawierający anetol, który pobudza wydzielanie prolaktyny zwiększającej produkcję mleka.

Koper ogrodowy – działa wiatropędnie i antyseptycznie.

Kozieradka – ma działanie zbliżone do oksytocyny. Wspomaga wypływ mleka. Jednak niektórzy specjaliści do spraw laktacji odradzają jej stosowanie.

Kminek zwyczajny – pobudza trawienie, działa żółciopędnie, wiatropędnie, olejek kminkowy pobudza produkcję mleka (stosować kilka kropli dziennie).

Melisa – wykazuje działanie rozkurczające i uspokajające. Łagodzi stres, który jest częstą przyczyną problemów z wypływem pokarmu z piersi.

Pokrzywa zwyczajna – poprawia przemianę materii, działa przeciwzapalnie, wzmacniająco, moczopędnie, rozkurczowo.

Prócz przedstawionych ziół w gotowych mieszankach ziołowych na pobudzenie laktacji mogą się znajdować również rumianek, rutwica lekarska, werbena pospolita, ostropest plamisty i czarnuszka. Według polskiej Grupy Ekspertów w sprawie zaleceń żywieniowych dla kobiet w okresie laktacji, w okresie ciąży i karmienia piersią niewskazane jest stosowanie rutwicy lekarskiej, kozieradki i ostropestu, które znajdują się w niektórych herbatkach laktacyjnych.

Nie pij herbaty ziołowej na wszelki wypadek

Jeśli nie masz problemów laktacyjnych, a Twoja laktacja się unormowała (piersi już nie są pełne), nie sięgaj po zioła. Picie herbatek mlekopędnych bez powodu powoduje zwiększenie produkcji mleka, co może prowadzić do nawału pokarmu i dławienia się dziecka podczas karmienia.

Dostępne na rynku preparaty ziołowe posiadają następujący skład:

Herbatka FIX dla kobiety karmiącej (Herbapol Kraków) – owoc anyżu (40%), liść melisy (30%), owoc kopru włoskiego (20%), owoc kminku (10%).

Herbatka ziołowa dla matek karmiących (Herbapol Pruszków) - owoc anyżu, liść melisy, owoc kopru włoskiego, kwiatostan lipy.

Herbatka Natal Active Bio (Hipp) - anyż, koper włoski, kminek, werbena cytrynowa, melisa.

Herbatka Natal Active (Hipp) granulowana - glukoza, cukier mleczny - laktoza, ekstrakty z ziół 4% (anyż, pokrzywa, koper włoski, kminek, melisa, ziele rutwicy lekarskiej).

Lactinatal – kapsułki (Aflofarm) - wyciąg z owoców anyżu, ekstrakt z owoców kopru włoskiego.

Weleda – herbatka dla kobiet karmiących (Bionica) - owoce anyżu, kminek, koper włoski, liście werbeny cytrynowej i nasiona kozieradki pospolitej.

Herbatka dla karmiących mam (Humana) granulowana - cukier, maltodekstryna, wyciągi z owoców i ziół (hibiskus, koper włoski, czerwonokrzew, werbena pospolita, malina, kozieradka pospolita, rutwica lekarska), witamina C, olejek z kopru włoskiego.

Zioła hamujące laktację

Zdarzają się sytuacje, gdy piersi wydzielają zbyt dużo mleka w stosunku do potrzeb malca. Dzieje się tak podczas nawałów pokarmowych i nadprodukcji mleka powodującej u dziecka ulewanie i krztuszenie. Wtedy, po konsultacji z lekarzem lub doradcą laktacyjnym, można skorzystać z ziół hamujących laktację: szałwii, mięty i pietruszki. Zioła te stosuje się również w celu zatrzymania laktacji.

Uwaga!

Podczas nawału pokarmu należy stosować zioła z umiarem, aby nie doprowadzić do niedoboru lub całkowitego zaniku pokarmu! Ilość i częstotliwość picia naparów skonsultuj się z lekarzem lub konsultantem laktacyjnym.

Mięta – dopuszczalne jest stosowanie herbatek miętowych, zaś niewskazane korzystanie z kropli i cukierków mentolowych, które posiadają zbyt dużą dawkę mentolu i mogą negatywnie wpływać na organizm dziecka.

Szałwia – powszechnie stosowana w celu hamowania laktacji. Zalecane jest stosowanie herbatki z szałwii w niewielkich dawkach (jedna – dwie szklanki naparu dziennie) i w krótkim okresie czasu ze względu na zawarte w niej tujony, które w większych dawkach powodują drażliwość, niepokój ruchowy i wzmożoną czynność kory mózgowej. Na rynku dostępne są gotowe preparaty hamujące laktację np. kapsułki Antilactin zawierające wyciąg z szałwii.

Zioła stosowane miejscowo

W sytuacji poranionych brodawek konsultanci laktacyjni zalecają stosowanie miejscowych okładów z szałwii, rumianku i nagietka lekarskiego.

Jak stosować okłady: zalej dwie torebki mieszanki ziół szklanką wrzącej wody i odczekaj aż wystygnie; następnie namocz jałowe gaziki w naparze, wyciśnij i nałóż na brodawki na 10-15 minut. Powtórz procedurę kilka razy w ciągu dnia.

W przypadku infekcji wirusowych powodujących stany zapalne gardła i kaszel mamy karmiące mogą bezpiecznie stosować szałwię do płukania gardła (bez połykania naparu), jak również stosować preparaty z prawoślazu lekarskiego działającego łagodząco na błonę śluzową dróg oddechowych.
Nie zaleca się stosowania tabletek do ssania z tymianku i podbiału. Tymianek może powodować działania uboczne u dziecka (rozdrażnienie, bezsenność), zaś podbiał zawiera alkanoidy pirolizidynowe m.in. senkirkina i tussilagina mające toksyczne działanie.

W przypadku problemów trawiennych, bólów brzucha u mamy karmiącej nie zaleca się stosowania kropli mentolowych, które posiadają przenikającą do mleka szkodliwą dla dziecka dawkę mentolu.

ZDANIEM EKSPERTA, odpowiada: dr Barbara Leszczyńska, lekarz pediatra

Jakie błędy popełniają najczęściej mamy karmiące sięgające po zioła?

  • piją tylko niektóre pojedyncze zioła albo mieszanki z dwóch - trzech ziół (mieszanka z pięciu – sześciu jest skuteczniejsza),

  • zbyt szybko odstawiają zioła, twierdząc, że nie działają.

Pamiętać należy, że najsilniejszym czynnikiem stymulującym jest ssanie niemowlęcia, zioła tylko wspomagają laktację.

Piśmiennictwo:
Stanowisko Grupy Ekspertów w sprawie zaleceń żywieniowych dla kobiet w okresie laktacji, [w]: Standardy Medyczne 3/2013 http://kobiety.med.pl/cnol/images/cnol/Publikacje/stanowisko_Standardy_Medyczne_3_2013.pdf
Nehring-Gugulska M., Zukowska-Rubik M., Pietkiewicz A., Karmienie Piersią w Teorii i Praktyce, Kraków 2012.
Senderski M. E., Zioła w leczeniu dolegliwości i chorób układu moczowo płciowego, Podkowa Leśna 2014.

Podobne artykuły

Mama siedzi na łóżku i karmi piersią dziewczynkę. Dziewczynka ssie pierś w pozycji siedzącej, przytula się do mamy. Mam całuję dziewczynkę w główkę. Ma ciemne, spięte włosy. Ma na sobie podwiniętą białą koszulkę w niebieskie paski oraz niebieskie spodnie od dresu. Dziewczynka ma na sobie czerwoną koszulkę z krótkim rękawem. Czytaj więcej

Leki a karmienie piersią

Podczas karmienia piersią nie wszystkie leki przyjmowane przez mamę są bezpiecznie dla dziecka. Sprawdź jakie leki są bezpieczne podczas karmienia piersią a jakie lepiej unikać.

Mama siedzi na trawie i  karmi dziecko piersią. Ma niebieską koszulę i bose nogi. Dziecko ma szare ubranko i czapeczkę w szaro białe paski na głowie. Czytaj więcej

9 powodów przedwczesnego zakończenia karmienia piersią

O tym, kiedy odstawić dziecko od piersi powinna decydować indywidualnie każda mama i jej dziecko. Zdarza się jednak, że mama chciałaby karmić dłużej a okoliczności sprawiają, że przedwcześnie z karmienia rezygnuje.

Mama leży na łóżku i karmi niemowlę w pozycji leżącej na bloku. Ma blond włosy i zamknięte oczy. Dziecko jest ubrane w szarą bluzkę. Czytaj więcej

Skład i biologiczne właściwości mleka mamy

Karmienie mlekiem mamy jest uznane za najwłaściwszy sposób żywienia niemowląt. Poznaj jego właściwości oraz skład w poszczególnych okresach karmienia.

Mama przytula małego chłopczyka i karmi go piersią. Ma blond długie włosy i rozpinaną koszulę w granatowo białe paski. Chłopczyk ma blond włosy i niebieskie oczy. Patrzy w obiektyw. Czytaj więcej

Karmienie piersią a używki: alkohol, papierosy i kofeina

Sprawdź, co jest szkodliwe dla dziecka i czego powinnaś unikać podczas karmienia piersią.

Mama siedzi na białym drewnianym krześle i trzyma w objęciach niemowlę. Karmi je piersią. Ma długie brązowe włosy i jest ubrana w białą rozpinaną bluzkę oraz niebieskie dżinsy. Patrzy na dziecko i się uśmiecha. W tle widać pomieszczenie kuchenne, kawałek ceglanej ściany, drewniany regał, książki, białą szafkę i miskę z owocami. Czytaj więcej

Karmienie piersią w ciąży - fakty i mity

Czy wiadomość o ciąży oznacza, że musisz zrezygnować z karmienia naturalnego? Czy podawanie piersi starszemu dziecku jest bezpieczne dla rozwijającego się w Twoim brzuchu Maluszka? Na te oraz inne pytania dotyczące ...

Mama przytula chłopca do piersi. Chłopiec pije mleko z piersi. Ma blond włosy i niebieskie oczy. Patrzy w obiektyw. Rączką trzyma za koszulę mamy. Mama ma koszulę w biało granatowe paski. Czytaj więcej

Pożegnanie z piersią

Nie ma jednej granicy – do kiedy należy karmić piersią. Każda mama ustala taką granicę sama, gdy nie chce już dłużej karmić. Przychodzi wtedy pora na odstawienie od piersi. Jak się do tego zabrać?

Nasze produkty

Krysia ale na co stosujesz melisę i pokrywę? Na rozkręcanie laktacji?
AgataS1990
Ja stosuję melisę i pokrzywę i efekt zauważalny. Mogę wam polecić fajny sklep z ziołami online https://www.magicznyogrod.pl, w którym często się zaopatruję w takie naturalne produkty. Wiadomo, że czasem łatwiej pójść do apteki, którą mamy pod ręką al...
krysia.o
Aisa ale w takiej herbatce tej mięty jest kropelka. :) A żeby zatrzymać laktację trzeba by było faktycznie wypić jej sporo więc spokojnie.
Kasia.S.