Leki a karmienie piersią

Mamie karmiącej, jak każdemu, zdarza się czasem chorować. Bywa, że leczenie danej choroby jest trudniejsze ze względu na laktację, jednak wiele chorób można skutecznie leczyć farmakologicznie, wybierając przy tym preparaty, które nie mają szkodliwego wpływu ani na laktację ani na dziecko. 

Konsultacja merytoryczna: dr Agata Serwatowska - Bargieł, międzynarodowy konsultant laktacyjny (IBCLC), neonatolog

Szkodliwość leków podczas karmienia piersią

Wiele mam karmiących, które dopada choroba, obawia się przyjmowania leków z powodu ich możliwego, szkodliwego wpływu na dziecko. Prawda jest jednak taka, że w przypadku typowych, przejściowych chorób jak infekcja dróg oddechowych czy moczowych, leków zakazanych, mogących szkodzić dziecku, nie jest wcale bardzo dużo. Jest spora grupa leków, które można nazwać rezerwowymi, które nie zostały wystarczająco przebadane więc istnieje ryzyko wystąpienia działań niepożądanych u dziecka, jednak zawsze należy rozważyć dokładnie korzyści i ryzyko idące za wyborem danego leku i niekoniecznie należy rezygnować z karmienia mimo jego stosowania (oczywiście decyzję podejmuje lekarz).

#Co decyduje o wyborze leku?

#Zasady leczenia farmakologicznego w okresie karmienia piersią

#Podział leków według bezpieczeństwa dla karmienia piersią

#Najczęstsze grupy leków

Co decyduje o wyborze leku?

Podczas wyboru leku decydujące znaczenie ma to, w jakiej dawce przenika on do organizmu dziecka poprzez mleko mamy. Istotne są tzw. własności farmakokinetyczne leku, tzn. czy jest on rozpuszczalny w wodzie, czy w tłuszczu (wtedy się bardziej kumuluje w mleku, np. leki stosowane przy leczeniu schorzeń neurologicznych), jakiej wielkości jest jego cząsteczka (większe trudniej przenikają przez wszelkie bariery, więc są bezpieczniejsze) itd. Ważne jest, czy jest to lek szybko eliminowany z organizmu matki (są to leki, które trzeba stosować kilka razy na dobę) czy o przedłużonym działaniu (tutaj trudniej przewidzieć jaka dawka dostanie się do organizmu dziecka). Ważną rolę odgrywa tu również wiek dziecka. Im jest ono młodsze tym ryzykowniej jest przyjmować niektóre leki, dotyczy to głównie niemowląt do 2. miesiąca życia, a także wcześniaków.

Zasady leczenia farmakologicznego w okresie karmienia piersią

  • Nie bierz żadnych leków bez konsultacji z lekarzem. Zawsze warto porozmawiać o ewentualnej terapii z zaufanym specjalistą, który rozwieje wątpliwości, wybierze najbezpieczniejszą opcję i doradzi dawkowanie.

  • Podczas wizyty lekarskiej zawsze informuj lekarza, że karmisz piersią. Pytaj, czy przepisany lek jest bezpieczny. Warto zorientować się przed wizytą, czy dany specjalista ma doświadczenie w leczeniu kobiet w okresie laktacji. Szczególnie jest to istotne przy przewidywanej konieczności długotrwałego leczenia (np. choroby neurologiczne, kardiologiczne, psychiatryczne).

  •  Przy łagodnych infekcjach wypróbuj domowe sposoby leczenia (inhalacje, syrop z cebuli, czosnek). Pamiętaj jednak, że niektóre pokarmy mogą zmieniać smak mleka i dziecko może odmówić jedzenia.

  • Nawet dozwolone i bezpieczne leki w nielicznych przypadkach mogą wywołać niepożądaną reakcję, szczególnie, gdy są brane długotrwale i ich stężenie w mleku i organizmie zwiększa się. Dlatego najlepiej brać je tuż po karmieniu, by stężenie substancji spadło w Twoim organizmie zanim dojdzie do kolejnego karmienia.

  • Nie ma żadnego sensu odciąganie mleka po zażyciu leku, by obniżyć jego stężenie w pokarmie. Poziom stężenia leku w pokarmie wyrównuje się do poziomu stężenia w organizmie, będzie więc spadał równomiernie wraz z upływem czasu.

  • Jeśli bierzesz lek niedozwolony i nie karmisz piersią w tym czasie – powalcz o laktację. Odciągaj w tym czasie systematycznie mleko i wylewaj je. Gdy znów będziesz mogła karmić Twoja laktacja utrzyma się. Po kuracji, gdy upewnisz się, że leku nie ma już w Twoim systemie – wróć do karmienia piersią.

  • Pamiętaj, że istnieją leki, które choć nie są szkodliwe, mogą skutecznie zmieniać smak mleka i dziecko może czasowo odrzucić pierś.

  • Uważaj na leki, które nie zaszkodzą dziecku ale mogą zaszkodzić samej laktacji, mogą ją zahamować lub wręcz zatrzymać. Tutaj takim typowym przykładem jest pseudoefedryna, stanowiąca składnik wielu popularnych leków tzw. „na przeziębienie”, a mająca efekt hamujący laktację. W trakcie karmienia warto pozostać przy preparatach jednoskładnikowych.

Podział leków według bezpieczeństwa dla karmienia piersią

Na stronie Centrum Nauki o Laktacji znajdziesz szczegółową listę leków z ich przyporządkowaniem do grupy, według kategorii prof. Hale’a. 

L1 to leki najbezpieczniejsze dla karmienia piersią

Jest to grupa leków, które są dobrze przebadane pod kątem karmienia piersią, nie wykazały one ryzyka dla dzieci.

L2 leki stosunkowo bezpieczne dla karmienia piersią

To leki, które były przebadane na mniejszej liczbie matek karmiących, nie pojawiły się po nich działanie niepożądane. Ryzyko jest relatywnie niskie.

L3 leki prawdopodobnie bezpieczne

Do tej grupy zalicza się leki, które nie zostały przebadane w sposób kontrolowany na matkach karmiących i występuje ryzyko działań niepożądanych. Czasem leki z tej grupy wykazały efekt niepożądany, jednak nie był on niebezpieczny. Do tej grupy kwalifikuje się nowe leki, bez badań na grupie ryzyka. Należy korzystać z nich tylko, jeśli pozytywny efekt leczenia przewyższyłby ewentualny koszt negatywnych skutków.

L4 leki prawdopodobnie szkodliwe

Leki z tej grupy mają udowodnione szkodliwe działanie na laktację lub na dziecko, jednak czasem korzyści z leczenia przewyższają ryzyko.

Dla leków z tej grupy istnieją dowody szkodliwego wpływu na karmione dziecko albo wytwarzanie mleka, jednakże korzyści z ich zastosowania u matek karmiących mogą być akceptowalne pomimo ryzyka dla dziecka (np. jeżeli zastosowanie leku jest niezbędne dla ratowania życia albo z powodu zagrażającej poważnej choroby, w sytuacji, w której nie ma możliwości zastosowania innego, bezpieczniejszego preparatu lub jest on nieskuteczny).

L5 leki szkodliwe

Leki z tej grupy mają udowodniony, oparty na badaniach, wpływ na dziecko karmione piersią. Leki z tej grupy są stanowczo przeciwwskazane, jeśli kobieta karmi piersią.

Pamiętaj! Jeśli karmisz - nigdy nie bierz lekarstw na własną rękę, bez konsultacji z lekarzem.

Najczęstsze grupy leków: 

Przeciwbólowe

Zalecane – paracetamol, ibuprofen

Zalecane, ale tylko w pojedynczych dawkach: paracetamol z kodeiną, paracetamol z kofeiną. Przy migrenach - dihydroergotamina, sumatryptan.

Rezerwowe:

W pojedynczych dawkach – tramadol, indometacyna, diclofenac

Niewskazane:

Metamizol

Oraz wymienione wyżej w innych kombinacjach lub długotrwałym leczeniu.

Antybiotyki

Podczas stosowania antybiotyków dziecko może mieć luźniejsze stolce a w rzadkich przypadkach nawet biegunki.

Zalecane:

Penicyliny, cefalosporyny, erytromycyna, roksytromycyna

Rezerwowe:

Sulfametoksazol z trimetoprimem, biseptol doksycyklina, azytromycyna, spiramycyna, metronidazol, aminoglikozydy

Niewskazane: 

Chloramfenikol, chinolony

W trakcie stosowania antybiotyków u mamy karmiącej warto u dziecka zastosować probiotyk dla ochrony jego flory jelitowej.

Leki antyhistaminowe

Zalecane:

Dimetynden, loratadyna, cetyryzyna. W przypadku gdyby dziecko było niespokojne należy zmienić lek.

Leki przeciwkaszlowe

Stosować tylko, jeśli kaszel się przedłuża, jest uporczywy i zawiodły domowe a także ziołowe, łagodne sposoby.

Tylko w pojedynczych dawkach: kodeina, dekstrometorfan

Znieczulenie ogólne i miejscowe

Obecnie stosowane środki nie stanowią zagrożenia dla dziecka, i o ile matka jest w stanie przystawić dziecko po zabiegu do piersi, to może to zrobić bez żadnych przeciwwskazań.

Leki przeciwastmatyczne

Wszystkie obecnie stosowane w terapii astmy leki mogą być przyjmowane pomimo karmienia piersia.

Podobne artykuły

Mama przytula małego chłopczyka i karmi go piersią. Ma blond długie włosy i rozpinaną koszulę w granatowo białe paski. Chłopczyk ma blond włosy i niebieskie oczy. Patrzy w obiektyw. Czytaj więcej

Karmienie piersią a używki: alkohol, papierosy i kofeina

Sprawdź, co jest szkodliwe dla dziecka i czego powinnaś unikać podczas karmienia piersią.

Mama siedzi na szarej kanapie. Obok leży biała poduszka. Mama ma czarną bluzkę w białe groszki i niebieskie dżinsy. Trzyma niemowlę w ramionach i karmi je piersią. Dziecko jest ubrane w miętową koszulkę w białe groszki. Czytaj więcej

Zioła a karmienie piersią

Nawał, niedobór, poranione brodawki - sprawdź, po jakie zioła warto sięgnąć, by rozwiązać problemy z karmieniem piersią.

Mama siedzi na jasnoszarym fotelu i przytula noworodka. Karmi go piersią. Ma białą bluzkę na ramiączkach i złoty łańcuszek z wisiorkiem.  Dziecko ssie mleko z piersi i ma zamknięte oczy. Czytaj więcej

Karmienie piersią a choroba

Podczas infekcji karmienie piersią jest wskazane, nawet podczas gorączki i kataru. Chroni dziecko przed zarażeniem. Zdarzają się jednak choroby, które uniemożliwiają karmienie piersią. Sprawdź, kiedy możesz, a ...

Mama przytula niemowlę w ramionach i karmi je piersią. Jedną rękę opiera na szarej kanapie. Ma białą bluzkę. Dziecko ma na sobie jasnoróżowe ubranko i jest od połowy przykryte białym kocykiem. Ma zamknięte oczy. Czytaj więcej

Gdy karmiąca mama jest chora

Przeziębiłaś się? Masz gorączkę? Boisz się, że zarazisz dziecko? Karm piersią, to dla maluszka najlepsza ochrona!

Mama siedzi na łóżku na białej pościeli i trzyma niemowlę w objęciach. Karmi je piersią. Ma brązowe włosy, szary sweter i białą bluzkę. Dziecko jest ubrane na biało. Obok łózka stoi białe łóżeczko. Czytaj więcej

Praca a karmienie piersią

Wracasz do pracy lub na uczelnię a dziecko nadal pije mleko z Twojej piersi? Przeczytaj o kilku sposobach, które pozwolą Ci pogodzić nowe aktywności z karmieniem piersią.

Mama siedzi na białej kanapie, trzyma noworodka w ramionach i karmi je piersią w pozycji krzyżowej. Ma kasztanowe długie włosy,  różową, podwiniętą do góry koszulkę z krótkim rękawem. Dziecko ma na głowie błękitną czapeczkę.  Jest ubrane w błękitne body. Rączki trzyma na piersi mamy. Czytaj więcej

Życiodajny pokarm, czyli mleko matki dla wcześniaków

Jak ważne jest mleko mamy? To pokarm, który przynosi mnóstwo korzyści każdemu noworodkowi, ale szczególnie cenne jest dla dziecka urodzonego przedwcześnie.

Nasze produkty

Spokojnie mogłam go przyjmować podczas karmienia piersią. Gdyby było inaczej musiałabym zrezygnować z karmienia piersią. Co dla mnie byłoby tragedią.
aneta7734
Można sprawdzić leki w laktacyjnym leksykonie leków tak jak napisała Aisa. Aneta jeśli miałaś uzgodnione z lekarzem to też dobrze. Chociaż czasami lemarze sami nie do końca wiedzą czy dany lek można brać wtedy pomocą służy LLL
Kasia.S.
Ja brałam leki podczas karmienia piersią i biorę je cały czas. Wszystko było ustalane z lekarzem co i jak. Dziecku nic nie szkodzily.
aneta7734