Jak powstaje mleko i co się dzieje podczas ssania

Od czego zależy produkcja i wypływ mleka z piersi mamy? Jak przebiega proces ssania? Odpowiedzi na te pytania stanowią niezwykle pomocną informację w rozwiązaniu problemów z laktacją i ssaniem mleka przez dziecko.

konsultacja merytoryczna lek. med. Danuta Chrzanowska-Liszewska neonatolog, dr Aleksandra Łada neurologopeda kliniczny, dr Agata Serwatowska-Bargieł międzynarodowy konsultant laktacyjny (IBCLC), neonatolog 

Produkcja mleka i wypływ pokarmu z piersi są silnie związane z reakcją mamy na bodźce czuciowe dostarczane przez dziecko w trakcie ssania i zmianami hormonalnymi zachodzącymi w jej organizmie:

  1. Dziecko podczas ssania masuje językiem brodawkę piersi mamy i podrażnia zakończenia nerwów czuciowych w brodawce i otoczce.

  2. Bodźce przekazywane są do przysadki mózgowej mamy. Przysadka uwalnia prolaktynę, hormon odpowiedzialny za produkcję pokarmu w pęcherzykach mlecznych. Im częściej karmisz, tym większy jest poziom prolaktyny i więcej wytwarzanego pokarmu.

3.      Pod wpływem ssania, uwalnia się oksytocyna - drugi hormon odpowiedzialny za laktację. Powoduje obkurczanie komórek otaczających pęcherzyki mleczne i wypompowywanie z          pęcherzyków mlecznych pokarmu do przewodów mlecznych (tzw. odruch wypływu pokarmu- oksytocynowy). Pokarm przewodami mlecznymi jest transportowany w kierunku brodawki i jamy ustnej dziecka.

 

Dlaczego stres jest wrogiem laktacji?

Silne zmęczenie, zdenerwowanie, niepokój, lęk, ból mogą hamować uwalnianie oksytocyny, a więc blokować wypływ pokarmu – pokarm pozostaje niewypompowany w pęcherzykach mlecznych i nie jest transportowany w kierunku brodawki. Dlatego w pierwszych tygodniach karmienia piersią zadbaj o odpoczynek, komfort karmienia i poproś bliskich o pomoc w codziennych obowiązkach.

Sukces karmienia piersią zależy nie tylko od produkcji odpowiedniej ilości mleka, ale również od właściwie wykształconej odruchowej reakcji ssania.

Odruch ssania pojawia się w 17. tygodniu ciąży. Maluszek potrafi już ssać własny palec. Pełna reakcja ssania polegająca na koordynacji ssania, połykania i oddychania pojawia się w 32. tygodniu ciąży. Dlatego w chwili narodzin większość dzieci jest przygotowana do ssania pokarmu z piersi. Odruch ssania utrzymuje się do 6. miesiąca życia, a następnie zamienia się w kontrolowaną przez malca funkcję.

Ssanie mleka z piersi dzieli się na dwie fazy:

FAZA 1: stymulacji

Rozpoczyna się odruchem szukania piersi przez dziecko. Możesz go pobudzić, dotykając ust dziecka brodawką. Maluch otwiera szeroko usta, szczelnie obejmuje nimi brodawkę i część otoczki oraz wysuwa język – to umożliwia głębokie zassanie brodawki i wytworzenie podciśnienia wewnątrz jamy ustnej.
Liżąc pierś czubkiem języka, dziecko pobudza wydzielanie prolaktyny, produkcję i wypływ mleka. Maluszek intuicyjnie regulując tempo ruchów języka, może kontrolować tempo laktacji i intensywność wypływania mleka z piersi. Do ukończenia 3. miesiąca życia większość niemowląt nie posiada zdolności regulacji tempa wypływu pokarmu siłą ssania.

FAZA 2: głębokiego ssania

To faza wzmożonej, aktywnej pracy mięśni warg i języka. Dziecko musi się natrudzić, by wyssać pokarm. Mleko powoli staje się bardziej gęste, odżywcze, sycące i kaloryczne, zaspokaja głód.
 

Brodawka wydłuża się prawie dwukrotnie w trakcie ssania i następnie skraca podczas połykania. Język dziecka przyciska ją do podniebienia twardego i powoduje wypływ mleka. Wargi dociskają się do otoczki piersi, dzięki czemu wytwarzane jest podciśnienie w buzi dziecka. Powoduje ono, że mleko
płynie w głąb jamy ustnej. Unosi się podniebienie miękkie, nagłośnia zamyka wejście do krtani i pokarm spływa do dróg pokarmowych. Następnie nagłośnia otwiera się, podniebienie miękkie opuszcza i dziecko wydycha powietrze.
Ssanie u dziecka bardzo różni się od ssania u osoby dorosłej. Budowa jamy ustnej dziecka umożliwia wdech, kilka taktów zassania pokarmu, połknięcie i wydech (dziecko nie wykonuje oddechu po każdorazowym zassaniu mleka). W ten sposób dziecko pobiera pokarm bez ryzyka zakrztuszenia – pokarm nie miesza dróg oddechowych z pokarmowymi. Niezwykle istotne podczas karmienia jest umożliwienie dziecku niezakłóconego oddychania przez nos. Gdy pojawi się u niego katar, przed karmieniem odciągnij wydzielinę.

Ekspert radzi:  lek. med. Danuta Chrzanowska-Liszewska, neonatolog

Dlaczego tak ważne są długie karmienia?

Na początku sesji karmienia mleko zawiera dużo wody, jest mało kaloryczne i służy głównie do zaspokojenia pragnienia. Dziecko z łatwością jest w stanie je wyssać. Potem malec musi się napracować, bowiem mleko staje się bardziej gęste, trudniej wypływa z piersi, ale to ono zaspokaja potrzeby żywieniowe niemowlęcia. Dlatego zbyt szybkie odstawianie dziecka od piersi, krótkie karmienia mogą powodować głód, słabe przybieranie na wadze, rozleniwienie dziecka przy piersi i niechęć do długiego ssania. Krótkie karmienia powodują również niepełne opróżnianie piersi z mleka, a co za tym idzie, mogą przyczyniać się do zastoju mleka w kanalikach wyprowadzających i w konsekwencji sprzyjać stanom zapalnym. Szczególnie ważne jest karmienie dziecka w nocy. Zwłaszcza w pierwszych dniach po urodzeniu. Pokarm nocny zawiera większą ilość tłuszczu, a tym samym jest bardziej kaloryczny. Oczywiście należy zwrócić uwagę na to, czy dziecko ssie w czasie przystawienia do piersi czy tylko trzyma brodawkę w buzi. Są dzieci, które jedzą łapczywie i gwałtownie, one najadają się szybko, może im wystarczyć 5-7 minut ssania. Są też „dzieci-smakosze”, które wymagają więcej czasu – nawet 40 minut.

Podobne artykuły

Mama trzyma noworodka z objęciach i karmi go piersią. Ma ciemne włosy i beżową koszulę. Noworodek ma ciemne włosy i białe ubranko. W tle widać białą kołdrę. Czytaj więcej

Początki karmienia piersią

Jak długo i często karmić piersią? Jak zmienia się produkcja mleka po porodzie? Czym się różni siara od mleka właściwego? Jak przystawiać dziecko do piersi? Mamy zadają sobie te pytania na początku karmienia. ...

Czytaj więcej

Dbanie o piersi podczas laktacji

Choć wiele mam się tego obawia, karmienie naturalne nie sprawia, że piersi stają się nieatrakcyjne. Wystarczy odpowiednio o nie zadbać dobierając odpowiednią bieliznę, kosmetyki i produkty zapewniające higienę laktacji.

Mama przytula dziecko i karmi je piersią. Ma blond włosy i białą koszulkę na ramiączkach. Patrzy na dziecko. Dziecko jest ubrane w białą bluzeczkę. mama przytrzymuje palcami pierś. W tle widać szarą ścianę. Czytaj więcej

Mleczne początki

Początki karmienia piersią mogą być trudne. Podpowiadamy, co może sprawiać problemy w pierwszych tygodniach karmienia i jak je pokonać. Dzięki pomocnym wskazówkom będziesz mogła kontynuować karmienie, jak długo zechcesz.

Noworodek ssie mleko z piersi. Obejmuje rączką pierś. Ma zamknięte oczy. Czytaj więcej

Początkowe trudności w karmieniu piersią

Da się je przezwyciężyć, choć wymaga to trochę cierpliwości. Problemy w karmieniu piersią na początku laktacji ma wiele kobiet. Jeśli tylko otrzymają fachową pomoc i wsparcie bliskich, mogą karmić jeszcze długo.

Mama trzyma niemowlę w ramionach i karmi je piersią. Obejmuje dłonią główkę dziecka. Niemowlę jest ubrane w białe ubranko. Czytaj więcej

Zasoby naturalne - czyli o mlecznych piersiach

Każda z nas ma inne piersi. Różny jest ich kształt, wielkość, a także struktura i budowa brodawek. Niektóre z cech piersi nie mają wpływu na jakość karmienia, inne mogą je utrudniać.

Nasze produkty