Sposoby na obrzęki, żylaki i skurcze nóg w czasie ciąży

Wysokie temperatury,szczególnie latem, sprzyjają powstawaniu dolegliwości nóg w czasie ciąży, które potrafią być bardzo uciążliwe. Podpowiadamy, jak przeciwdziałać obrzękom, żylakom i skurczom nóg, oraz co robić, gdy się pojawią.

Konsultacja merytoryczna: lek. med. Paweł Palacz, ginekolog, położnik

Obrzęki

są efektem zatrzymania wody w organizmie. W ciąży pojawiają się w II a szczególnie w III trymestrze, dotyczą wielu, bo ponad 2/3 ciężarnych.

Za powstanie obrzęków odpowiedzialne są hormony oraz fizjologiczne zmiany w układzie krążenia krwi związane z wydolnością organizmu oraz z powiększającą się macicą.

W ostatnich tygodniach ciąży gospodarka hormonalna, przygotowując organizm do porodu, przyczynia się do nadmiernego gromadzenia wody w tkankach ciała, by zminimalizować ryzyko odwodnienia w trakcie narodzin dziecka.

Układ krążenia kobiety ciężarnej dynamicznie dostosowuje się do potrzeb matki i płodu. Zwiększa się objętość krwi, co stanowi wyzwanie dla jego wydolności. Z drugiej strony coraz większa macica uciska na żyłę główną dolną, która odprowadza krew z nóg z powrotem do serca. Przez to krew gromadzi się w kończynach dolnych, powodując tzw. obrzęki zastoinowe (nazwa od „zastania się” krwi).

Żylaki

są objawem niewydolności żylnej. Żyły to naczynia krwionośne, którymi krew wraca do serca. Obecne w nich zastawki zapobiegają cofnięciu się krwi. Jeśli nie działają one prawidłowo, krew tworzy rozdęcia – żylaki widoczne jako sine lub fioletowe zgrubienia wzdłuż żyły.

Zanim powstaną żylaki w ich końcowej formie, zaniepokoić Cię powinny obrzęki, uczucie ciężkich nóg, ból, mrowienie, skurcze, czasami swędzenie łydek. Często przed żylakami właściwymi na nogach pojawiają się fioletowe pajączki lub popękane naczynka.

Niestety ciąża sprzyja powstawaniu żylaków. Podobnie jak w przypadku obrzęków wpływ ma tutaj gospodarka hormonalna. Progesteron mający rozluźniający wpływ na mięśnie, by przygotować je do porodu, zmniejsza napięcie ścian naczyń żylnych, przez co są one podatne na rozszerzenie. Dodatkowo ich powiększeniu sprzyja większa objętość krwi. Przez to zastawki nie są w stanie zamknąć się prawidłowo i powstaje tendencja do wstecznego przepływu krwi. Do trudności w prawidłowym krążeniu krwi w kończynach dolnych przyczynia się także powiększona macica, która pod koniec ciąży przyciska żyłę główną dolną do kręgosłupa i mięśni lędźwiowych.

Warto wiedzieć, że ryzyko pojawienia się żylaków w czasie ciąży wzrasta:

  • wraz z nadwagą,

  • wraz z kolejną ciążą,

  • gdy już przedtem kobieta miała tego typu problemy,

  • jeśli członkowie najbliższej rodziny mają tendencję do pojawia się żylaków,

  • przy stojącym lub siedzącym trybie pracy / życia.

Skurcze łydek

u kobiet w ciąży to powszechna dolegliwość. Zazwyczaj dokuczają w nocy lub nad ranem, wybudzając ze snu, ale mogą też pojawić się w dzień.

Powodów pojawienia się skurczy łydek jest kilka. Tak jak w pozostałych przypadkach znaczenie ma obniżona zdolność krążenia w kończynach dolnych spowodowana naciskiem macicy na żyłę główną, dodatkowo coraz większy brzuch pogłębia skrzywienia kręgosłupa, co może powodować ucisk na nerwy biegnące wzdłuż miednicy do nóg.

W czasie ciąży łatwo jest o zaburzenie gospodarki elektrolitowej organizmu. A właśnie wtedy, gdy brakuje potasu, magnezu oraz wapnia, a jest za dużo fosforu, dochodzi do skurczów łydek.

Gdy złapie skurcz łydki - natychmiastowa pomoc:

Zdejmij nogę z łóżka, postaw stopę na podłodze, unieś palce stopy do góry, naciskając jednocześnie dłonią na kolano. Rozmasuj bolącą łydkę.

Jak przeciwdziałać obrzękom, żylakom i skurczom nóg, oraz co robić, gdy się pojawią

Aktywny lecz oszczędny tryb życia

Bezruch sprzyja dolegliwościom nóg, podobnie jak przepracowanie i przeciążenie organizmu. Dlatego trzeba znaleźć złoty środek – częsty odpoczynek ale nie „programowa” bezczynność z powodu ciąży.

Pozbyciu się kłopotów z krążeniem w nogach sprzyja ruch, dlatego warto przejść się na codzienny spacer, pogimnastykować, uprawiać jogę czy korzystać z basenu.

Kilka razy dziennie poświęć chwilę na ćwiczenia rozciągające mięśnie łydek:

  • stań w pewnej odległości od ściany, oprzyj się o nią i przybliż ciało, uginając ręce oraz nie odrywając stóp od podłogi na całej ich długości, wytrzymaj kilkadziesiąt sekund, ćwiczenie powtórz kilka razy,

  • stań na palcach i zegnij nogi w kolanach, wytrzymaj w tej pozycji kilkanaście sekund, ćwiczenie powtórz kilka razy.

Pamiętaj, że niewskazane jest długie stanie czy siedzenie w jednej pozycji. Jeśli zmuszają Cię do tego okoliczności, rób częste przerwy oraz stosuj proste ćwiczenia, jak kręcenie stopami, przestępowanie z jednej nogi na drugą oraz z pięty na palce. Podczas siedzenia nie zakładaj nogi na nogę.

Nogi w górę

Krążenie w kończynach dolnych poprawi odpowiednia pozycja w trakcie odpoczynku czy snu. Wystarczy podłożyć pod nogi poduszki, zwinięty koc czy zagłówek, tak by były wyżej.

Układając się do snu warto położyć się na lewym boku, a nogi umieścić na poduszce, tak by podnieść stopy. Kolejne jaśki możesz wsunąć pomiędzy nogi na wysokości kolan i kostek. Zamiast sterty poduszek przydatna może być poduszka dla kobiet w ciąży typu rogal.

Jeśli długo przebywasz w pozycji siedzącej, oprzyj stopy na podnóżku lub połóż nogi na drugim krześle.

Schładzaj ciało

Przede wszystkim unikaj przegrzania, bo ciepło obniża ciśnienie krwi, co sprzyja dolegliwościom nóg. Noś ubranie i obuwie dostosowane do pogody. Odpuść sobie gorące kąpiele. Zamiast tego na opuchnięte czy zmęczone nogi (stopy i łydki) stosuj okłady z zimnych, mokrych ręczników lub po prostu zanurz stopy w zimnej wodzie.

Dieta

Niezmiernie ważne jest, co oraz ile jesz i pijesz.

Dlatego:

  • nawadniaj organizm – wypicie około 2 litrów płynów dziennie (najbardziej zalecamy wodę) spowoduje rozrzedzenie krwi, co ułatwi jej krążenie;

  • ogranicz spożycie soli – zatrzymuje wodę w organizmie;

  • w ramach profilaktyki skurczów łydek wybieraj produkty bogate w potas, magnez i wapń – jedz bogate w potas suszone morele i figi (bezsiarkowe), banany, awokado, ziemniaki i pomidory oraz różne rodzaje kasz, magnez znajdziesz w otrębach, zarodkach pszennych, siemieniu lnianym, pestkach dyni, migdałach i orzechach laskowych, w wapń bogate jest mleko i jego przetwory, jak maślanka, kefir, jogurt naturalny, ser, ale występuje także w m.in. w zielonych warzywach (pietruszka, brokuły itd.) oraz w nasionach roślin strączkowych (soja, groch, fasola itd.);

  • jedz produkty bogate w witaminę C, która pozytywnie wpływa na elastyczność żył – znajdziesz ją m.in. w papryce, kiwi, kwaszonej kapuście.

Odpowiednie skarpety i obuwie

Wybierz wygodne buty z szerokim noskiem, na elastycznej podeszwie, mogą być na niewielkim – 2-3 centymetrowym - obcasie. Niewskazane są modele dopasowane do stopy, z paskami w kostce czy na wysokim obcasie.

Zrezygnuj też z obcisłych skarpet, podkolanówek, pończoch czy legginsów. Pamiętaj, że całkowicie przeciwskazane są skarpety ze ściągaczami. Wybieraj bieliznę i ubrania z naturalnych, przewiewnych materiałów.

Jeśli należysz do grupy osób z wysokim ryzykiem powstania żylaków możesz rozważyć inwestycję w specjalistyczne rajstopy uciskowe, które poprawiają krążenie krwi i zapobiegają zakrzepom (po konsultacji z lekarzem).

Dobroczynny prysznic

Woda pod ciśnieniem zapewni nogom wspaniały masaż. Dla pobudzenia krążenia, możesz stosować naprzemiennie raz ciepłą raz zimną wodę. Przy czym zawsze skończ prysznic polewaniem wodą zimną.

Dodatkowo użyj grubej rękawicy frotte lub gąbki i profilaktycznie wymasuj łydki, co także korzystnie wpłynie na ich ukrwienie.

Kontrola wagi

Nadwaga sprzyja problemom z nogami w postaci obrzęków i żylaków. Starannie wybiera to, co jesz. Unikaj słodyczy, fast foodów. Postaraj się przytyć optymalnie do swojego BMI sprzed ciąży. 

Pomoc z apteki

Jeśli obrzęki, żylaki czy skurcze nóg w ciąży dokuczają Ci pomimo stosowania się do powyższych rad, porozmawiaj z lekarzem o wsparciu farmakologicznym. Być może zaleci leki poprawiające krążenie w postaci kremów z heparyną czy wyciągiem kasztanowca lub zdecyduje o potrzebie suplementacji diety preparatami zawierającymi wapń, potas i magnez.

Pilnie udaj się do lekarza, gdy zauważysz: 

  • obrzęk asymetryczny (jedna kończyna), obrzęki uogólnione - kończyny, twarz;

  • żylaki - zasinienie, ból, zwiększone ucieplenie, uporczywe swędzenie kończyn dolnych, narastającą duszność.

Podobne artykuły

Kobieta w ciąży siedzi na białej kanapie. Trzyma łokieć lewej ręki na oparciu i trzyma się nią za głowę. Prawą ręką trzyma się za brzuch. Ma na sobie białą koszulkę i koszulę w biało-niebieską kratkę. Za nią stoi szafka z półkami. Na jednej półce leży pluszak, a na drugiej roślina w białej doniczce. Czytaj więcej

Dolegliwości w ciąży

Organizm kobiety jest fizjologicznie przygotowany do zmian i obciążeń związanych z ciążą. Niekiedy jednak mechanizmy przystosowawcze zawodzą i pojawiają się różne dolegliwości, takie jak: poranne nudności i ...

Kobieta w ciąży stoi przy drewnianej ścianie. Jest ubrana w sukienkę w niebiesko-białe paski. W jednej ręce trzyma czarną wagę, a drugą trzyma na brzuchu. Ma czerwone paznokcie. Czytaj więcej

Waga w ciąży

Prawdopodobnie nie ma ciężarnej kobiety, która choć raz nie zastanawiała się nad zmianami swojej wagi i kształtów ciała w ciąży. Przybyło za dużo kilogramów, a może za mało, do tego dochodzi obawa o pojawienie ...

Kobieta w ciąży ćwiczy na macie, która leży na podłodze. Ma na sobie szare legginsy i białą podkoszulkę. Z tyłu leży piłka do ćwiczeń. Czytaj więcej

9 miesięcy na sportowo

Ciąża to nie powód, żeby rezygnować z aktywności. Sprawna mama to same korzyści – nie tylko dla dziecka, ale i dla niej samej. Jak zadbać o to, by być w formie przez całe dziewięć miesięcy, podpowiada Katarzyna ...

Kobieta w ciąży rozciąga się na podłodze. Siedzi na żółtej macie. Za nią stoi biała kanapa i drewniana szafka. Jest ubrana w niebieską podkoszulkę i różowe spodnie. Czytaj więcej

Aktywnie przez ciążę

Aktywność w ciąży ma same plusy. O ile nie ma przeciwwskazań medycznych kobieta w ciąży może i powinna spędzać ten czas aktywnie.

Kobieta w ciąży siedzi w ogrodzie. Trzyma się obiema rękami za brzuch, który wystaje spod koszulki. Ma na sobie białą koszulkę i białą spódnicę. Z tyłu widać płot. Czytaj więcej

Jak przetrwać lato w ciąży

Ciąża, szczególnie zaawansowana, to w tym czasie duże wyzwanie, gdyż upały niestety nasilają zwykłe dla tego okresu objawy. Podpowiadamy, jak przetrwać lato w ciąży i nie zwariować.

Kobieta w ciąży siedzi na łóżku z białą pościelą. Jedną ręką trzyma się za widoczny brzuch, a drugą za plecy. Ma na sobie białą podkoszulkę i białe spodnie. Czytaj więcej

Ciąża z przeszkodami

Czasem w ciąży nie wszystko idzie po Twojej myśli. Mogą zdarzyć się krwawienia, problemy z łożyskiem, cukrzyca lub zatrucie ciążowe. Podpowiadamy, na jakie objawy koniecznie trzeba zwrócić uwagę.

Nasze produkty

Dziewczyny, ja miałam takie okropnie bolące skurcze w stopach i łydkach , że nie mogłam chodzić.
Joanna1410
Mnie jeszcze w stopach lapały ale to koszmar potem normalnie nie dalo się chodzić.
Aisa94
Tak z łydką łatwiej sobie poradzić bo jest bliżej i do stopy gorzej się dostać przez brzuch. Dlatego lepiej jak skurcz złapie w łydce jednak.
Kasia.S.