Niewydolność szyjki macicy w ciąży

Jedną z najczęściej występujących przyczyn porodu przedwczesnego jest niewydolność szyjki macicy. Odpowiednio wcześnie zdiagnozowana, może być jednak skutecznie leczona. Dowiedz się, jak.

Konsultacja merytoryczna: lek. med. Paweł Palacz, ginekolog, położnik

Czym jest szyjka macicy?

Szyjka macicy to lejkowate ujście macicy, przez które przeciska się dziecko przychodząc na świat. Jest ona bardzo istotnym elementem układu rozrodczego kobiety. Stan szyjki macicy ma ogromne znaczenie dla utrzymania ciąży.

Podczas ciąży szyjkę macicy blokuje tzw. czop śluzowy, którego zadanie polega na uniemożliwianiu dostępu do macicy i ochronie płodu przed drobnoustrojami chorobotwórczymi.

Szyjka zbudowana jest z twardej i mało elastycznej tkanki łącznej. Na początku ciąży ma ona długość ok. 3 cm. W ostatnich tygodniach poprzedzających poród, szyjka zaczyna się skracać i rozpulchniać po to, by umożliwić dziecku przeciśnięcie się przez nią.

Na czym polega niewydolność szyjki macicy?

Niewydolność szyjki macicy jest objawem wielu przyczyn prowadzących do porodu przedwczesnego. Pod wpływem rosnącego nacisku na szyjkę wraz z rozwojem ciąży może dojść do zbyt wczesnego skracania się lub rozpulchniania szyjki macicy. W obu przypadkach może dojść do wpuklenia się pęcherza płodowego w kierunku pochwy, co stanowi bardzo poważne ryzyko poronienia lub rzadziej porodu przedwczesnego. 

Jakie są przyczyny niewydolności szyjki macicy?

Problem zwykle pojawia się około 14. tygodnia ciąży. Możliwe przyczyny niewydolności szyjki macicy to:

  • uszkodzenie szyjki podczas wcześniejszych zabiegów (np. łyżeczkowanie)

  • uszkodzenie szyjki podczas wcześniejszych porodów;

  • wrodzona wada szyjki macicy

  • zaburzenia hormonalne;

  • niewłaściwa produkcja kolagenu lub elastyny;

  • zbyt intensywne ćwiczenia fizyczne lub tryb życia przyszłej mamy.

Jak zapobiec skutkom niewydolności szyjki macicy?

Przede wszystkim przyszła mama musi pamiętać o regularnych wizytach u ginekologa, ponieważ niewydolność szyjki macicy jest najczęściej bezobjawowa. 

Dla skuteczności leczenia niezwykle istotne jest wczesne wykrycie dolegliwości. Z tego powodu ważne jest dokładne przeprowadzenie wywiadu położniczego oraz badania ginekologicznego. Między 18-22 tygodniem ciąży, obowiązkowo wykonuje się badanie ultrasonograficzne, które pozwala dokładnie ocenić długość szyjki macicy.

Jeżeli lekarz stwierdzi ryzyko wystąpienia niewydolności szyjki macicy, zwykle zaleca oszczędny tryb życia, unikanie gwałtownych ruchów, ćwiczeń fizycznych i współżycia. Czasami konieczne jest bezwzględne leżenie w łóżku, z przerwami wyłącznie na toaletę. 

Wdrożone mogą zostać również i farmakologiczne środki mające przeciwdziałać skracaniu się szyjki macicy.

Niestety oszczędny tryb życia oraz przyjmowanie leków same w sobie nie zapobiegają porodowi przedwczesnemu, dlatego konieczne jest zastosowanie bardziej zdecydowanych metod.

Czym są szew okrężny i pessar?

W przypadku podejrzenia niewydolności cieśniowo – szyjkowej lekarz powinien wykonać posiew z kanału szyjki macicy. Dodatni posiew wymaga leczenia przed założeniem szwu/pessara.

  • Szew okrężny – tzw. szew McDonalda/Shirodkara stosowany jest najczęściej u kobiet, które już wcześniej poroniły z powodu niewydolnej szyjki macicy. Jest to zabieg chirurgiczny wykonywany w znieczuleniu ogólnym lub zewnątrzoponowym. Skuteczność tego zabiegu szacowana jest na ok. 90 %

  • Pessar – to silikonowy krążek mający za zadanie odciążenie szyjki macicy. Zakładany jest w warunkach ambulatoryjnych. Jest nieinwazyjny i nieco mniej skuteczny co szew okrężny. Niektóre kobiety, którym założono pessarium niestety skarżą się na uczucie dyskomfortu w pochwie.

Zarówno pessar jak i szew okrężny usuwany jest po 37. tygodniu ciąży. Przed podjęciem decyzji o zastosowaniu któregoś z powyższych zabiegów zwykle zaleca się oszczędny tryb życia, czasami kobieta musi bezwzględnie pozostać w łóżku. Lekarz może również zalecić przyjmowanie dużych dawek leków rozkurczowych oraz magnezu. Podaje się też progesteron.

Co Cię może czekać w szpitalu?

W szpitalu przeprowadzone zostaną niezbędne badania, czyli między innymi ocena długości i konsystencji szyjki macicy, pomiar macicy oraz pobrany zostanie posiew z kanału szyjki macicy. Za pomocą USG sprawdzony zostanie stan i ułożenie dziecka i łożyska oraz określony zostanie wiek ciąży.

Być może będziesz musiała spędzić kilka dni w szpitalu na obserwacji. Jeżeli stan się ustabilizuje będziesz mogła wrócić do domu, pamiętając o ścisłym stosowaniu się do zaleceń lekarza. Stawką bowiem jest życie i zdrowie Twojego dziecka.

Podobne artykuły

Kobieta w ciąży siedzi w gabinecie lekarskim. Obok stoi lekarz i pokazuje jej badania na kartce. Kartka jest przypięta do niebieskiej teczki. Kobieta obejmuje swój brzuch rękami i uśmiecha się. Na włosach ma opaskę. Jest ubrana niebieskie jeansy i biało-różową koszulę w paski. Pani doktor ma biały kitel i stetoskop na szyi. Za nimi stoi szafka z niebieskimi i białymi segregatorami. Czytaj więcej

Jak wybrać ginekologa prowadzącego ciążę

Czym się kierować przy wyborze lekarza prowadzącego ciążę? Na co zwrócić uwagę podczas pierwszych wizyt? Podpowiadamy.

Kobieta w ciąży stoi w czerwonej sukience trzyma splecione ręce na brzuchu. Na palcu wskazującym prawej ręki ma pierścionek. Czytaj więcej

Choroby groźne w czasie ciąży

Większość chorób, na które może zapaść przyszła mama, jest zupełnie bezpiecznych dla rozwijającego się w jej brzuchu maleństwa. Jednak niektóre z nich mogą stanowić realne zagrożenie. Przeczytaj, jak się ...

Kobieta w ciąży leży w gabinecie lekarskim. Obejmuje brzuch rękami. Jest ubrana w jasnoniebieską koszulkę w białe paski. Lekarz stoi nachyla się nad nią i pokazuje jej coś na kartce. Kartka leży na czarnej desce, którą trzyma lekarz. Lekarz ma kitel i stetoskop na szyi. Czytaj więcej

Problemy z szyjką macicy w czasie ciąży

Skracanie szyjki macicy powinno nastąpić pod koniec ciąży, gdy nadchodzi czas, by mama urodziła dziecko. Niestety nie zawsze tak jest… Jakie są objawy niewydolności szyjki macicy, czynniki ryzyka oraz sposoby leczenia ...

Kobieta w ciąży leży bokiem w łóżku. Jest przykryta do pasa białą kołdrą. Jedną rękę trzyma pod głową, a drugą na brzuchu. Jest ubrana w białą koszulkę i kremowy sweter. Czytaj więcej

Zagrożenia w pierwszym trymestrze ciąży

Przez pierwszy trymestr życia płodowego dziecko jest najbardziej wrażliwe na czynniki zaburzające jego rozwój. Dowiedz się, jakie są najczęstsze zagrożenia w tym okresie oraz jak dbać o siebie aby zmniejszyć szansę ...

Kobieta w ciąży leży bokiem opierając się o oparcie kanapy. Obejmuje swój brzuch rękami. Jest przykryta szarym kocem. Pod nią leży biała poduszka. Jest ubrana w białą koszulkę. Czytaj więcej

Krwawienie w ciąży – co oznacza?

Krwawienie w ciąży zdarza się stosunkowo często. Z naszego artykułu dowiesz się, kiedy możesz poczekać i telefonicznie skontaktować się z lekarzem, a kiedy powinnaś natychmiast jechać do szpitala.

Kobieta w ciąży siedzi w gabinecie lekarskim i patrzy na lekarza. Lekarz bada kobiecie brzuch dotykając go rękami. Lekarz ma niebieską koszulę i stetoskop na szyi. Kobieta ma białą koszulę. Czytaj więcej

Poród przedwczesny

Poród przedwczesny może stanowić poważne zagrożenie dla zdrowia a nawet życia dziecka, które nie jest jeszcze w pełni przygotowane do życia poza łonem matki. Dowiedz się jakie czynniki zwiększają ryzyko porodu ...

Nasze produkty

Ja też uważam, że dobrze robisz, od lekarza na nfz masz badania i nie musisz za nie płacić, a lekarz prywatny zajmuje się Tobą tak jak należy i tak jak tego oczekujesz :) Mnie podobnie jak Agn nie chciałoby się tak chodzić podwójnie:) Nie robisz nic ...
magros
Skoro ty jesteś o to spokojna to dobrze. Dobrze, że masz jeszcze jednego lekarza i możesz zasięgnąć opini dwóch lekarzy.
aneta7734
Tylko żeby nie było że jestem Januszem biznesu :P najpierw byłam tylko u lekarza na NFZ. Postanowiłam tylko iść na badania prenatalne prywatnie do innego lekarza poleconego w moim mieście . Potem przyszły badania polowkowe pierwsze komplikacje... I t...
Evelin