6 pytań o kwas foliowy

Czym jest kwas foliowy i dlaczego jest niezbędny kobietom w ciąży? W artykule znajdziesz odpowiedzi na najważniejsze pytania dotyczące tej witaminy.

Konsultacja merytoryczna: lek. med. Paweł Palacz, ginekolog, położnik

Kwas foliowy jest niezbędny maleństwu, rosnącemu w Twoim brzuchu. Ważne jest jednak to, żebyś zadbała o jego poziom jeszcze zanim zajdziesz w ciążę. Dzięki temu zwiększysz szansę na uniknięcie wad rozwojowych u płodu a Twoje dziecko będzie miało dobre warunki do prawidłowego wzrostu.

1. Co to jest kwas foliowy?

Kwas foliowy jest organicznym związkiem z grupy witamin B, wchłanianym w naszym organizmie dzięki bakteriom w górnej części jelita cienkiego oraz dwunastnicy. Występuje on w żywności pod postacią folianów, czyli soli kwasu foliowego, nazywanych też witaminą B9, witaminą M, lub folacyną. W przyrodzie występuje w tkankach wielu roślin i zwierząt.

2. Gdzie szukać kwasu foliowego?

Organizm sam nie syntetyzuje kwasu foliowego, dlatego trzeba o nim pamiętać i szukać go w pożywieniu. Witaminę B9 znajdziesz przede wszystkim w warzywach liściastych, takich jak szpinak, kapusta, sałata, brokuł, kalafior czy brukselka. Znajdziesz ją również w pomidorach, grochu, fasoli, słoneczniku, buraku, orzechach, awokado a także bananach i cytrusach. Bogatym źródłem kwasu foliowego jest również wątróbka - pamiętaj jednak, żeby nie spożywać jej zbyt wiele, gdyż oprócz folianów zawiera również wiele toksyn.

Nawet jednak jedząc te produkty, przeciętnie dostarczysz sobie tylko 0,15-0,25 mg kwasu foliowego. Warto więc zastanowić się nad dodatkowym przyjmowaniem tej witaminy pod postacią syntetyczną – jeśli jeszcze się na nią nie zdecydowałaś.

Foliany

Foliany są bardzo wrażliwe na działanie wysokich temperatur oraz promieni słonecznych. Podczas gotowania, pieczenia lub innej obróbki termicznej, od 50% do 90% witaminy zostaje zniszczone. Dodatkowo, jej przyswajalność jest wtedy mniejsza o połowę. Pamiętaj więc, aby produkty zawierające witaminę B9 o ile to możliwe spożywać na surowo. Jeśli pragniesz zapewnić sobie bezpieczną dawkę kwasu foliowego powinnaś zdecydować się na dodatkową suplementację - oczywiście po konsultacji z lekarzem.

3. Czemu służy kwas foliowy?

Kwas foliowy jest niezbędny dla prawidłowego funkcjonowania każdego człowieka, gdyż reguluje wzrost oraz działanie komórek nerwowych a także pozytywnie wpływa na układ nerwowy i mózg. Ponadto ma działanie krwiotwórcze a także obniża poziom homocysteiny – substancji, która w wysokim stężeniu może sprzyjać chorobom serca, wylewom, zakrzepom żylnym oraz rozwoju miażdżycy.

Jeśli planujesz ciążę lub już w niej jesteś, kwas foliowy jest dla Ciebie tym bardziej istotny. Przede wszystkim dlatego, że odpowiedni poziom witaminy B9 zapobiega nieprawidłowościom w rozwoju cewy nerwowej u płodu, a więc uszkodzeniom zalążka układu nerwowego (cewa nerwowa rozwija się później w mózgowie oraz w rdzeń kręgowy). Dodatkowo, foliany regulują podział komórek, stymulują powstawanie czerwonych krwinek, biorą udział w kształtowaniu się układu pokarmowego (wspierają działanie wątroby, żołądka oraz jelit) a także mają pozytywny wpływ na wagę oraz ogólny stan zdrowia maleństwa.

4. Co to jest wada cewy nerwowej?

Wady cewy nerwowej to nieprawidłowości w rozwoju układu nerwowego oraz rdzenia kręgowego u płodu. Najczęstszymi konsekwencjami tych nieprawidłowości są rozszczep kręgosłupa oraz bezmózgowie. W przypadku wystąpienia bezmózgowia, dziecko nie jest zdolne do życia. Jeśli dojdzie do rozszczepienia kręgosłupa, wada ta nie jest letalna- lekarze mogą podjąć się operacji, rokowanie zależy od stopnia nasilenia rozszczepu.

Nieprawidłowości w cewie nerwowej powstają w pierwszych 8. tygodniach ciąży – często zanim jeszcze kobieta dowie się, że zostanie mamą. Dlatego, tak istotne jest, abyś zadbała o odpowiedni poziom kwasu foliowego w swojej diecie jeszcze zanim zdecydujesz się na dziecko.

Zalecenia

Zdarza się, że ciąża pojawia się przypadkowo i nie jest owocem planowania. W takich sytuacjach, przyszła mama nie ma szans przygotować się do tego okresu odpowiednio wcześniej. Dlatego też, by uniknąć ryzyka pamiętaj o witaminie B9 już od momentu, gdy tylko rozpoczniesz współżycie seksualne. Według źródeł, już w 1997 roku, zespół ekspertów, powołanych przez Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej, wydał zalecenie, aby „wszystkie kobiety w wieku rozrodczym w Polsce zażywały 0,4 mg kwasu foliowego dziennie, w celu zapobieżenia wystąpienia u ich potomstwa wad cewy nerwowej”.

5. Ile kwasu foliowego należy spożywać?

Aby mieć pewność, że uchronisz swoje maleństwo przed wadami cewy nerwowej, powinnaś przyjmować trzy razy więcej kwasu foliowego niż jesteś w stanie przyswoić z przeciętnej diety. Dlatego, warto abyś skonsultowała się z lekarzem, który doradzi, w jaki sposób i w jakiej dawce powinnaś suplementować witaminę B9.

Z reguły lekarze zalecają spożywanie 0,4 mg kwasu foliowego dziennie u pacjentek, które planują ciążę. Kobietom będącym już w ciąży również poleca się spożywanie 0,4 mg kwasu foliowego dziennie do II trym. Jeśli przyszła mama jest jednocześnie w ciąży i karmi piersią, dawka może być zwiększona do 1 mg.

Dodatkowo, jeśli w Twojej rodzinie zdarzały się przypadki wystąpienia schorzeń spowodowanych niedoborem witaminy B9, lekarz może zdecydować o dodatkowym zwiększeniu zalecanej dziennej dawki, nawet do 15 mg. Pamiętaj, aby przed rozpoczęciem suplementacji wybrać się na konsultację medyczną.

6.Czy można przedawkować kwas foliowy?

Po wchłonięciu kwasu foliowego przez organizm jego nadmiar magazynowany jest w wątrobie. Ten zapas może wystarczyć człowiekowi na 3-4 tygodnie. Każda ilość, która przekracza to zapotrzebowanie, zostaje wydalana wraz z moczem.

Nie jest znana toksyczna dawka kwasu foliowego. Jednakże, niewskazane jest przekraczanie w codziennej diecie dawki 1,5 mg syntetycznego kwasu foliowego – chyba, że lekarz zaleci inaczej. U osób starszych i z chorobą nowotworową w wywiadzie wysokie dawki kwasu foliowego są przeciwwskazane.

Dobrym sposobem na zwiększenie dawki kwasu foliowego w codziennej diecie są, bardzo ostatnio modne, zielone koktajle. Poniżej podajemy 2 przykładowe przepisy, według których możesz przygotować zdrowy napój nie wychodząc z domu:

Przepis 1

natka pietruszki

sok ze świeżej cytryny lub pomarańczy

trawa lucerny

- całość zblendować

Przepis 2

liście szpinaku

liście jarmużu

banan

truskawki

- całość zblendować

Podobne artykuły

Kobieta w ciąży siedzi na białym łóżku. Trzyma się rękami za brzuch. Ma na sobie białą koszulkę i niebieską koszulę. Patrzy się na lekarza, który stoi przy łóżku i zapisuje coś na kartce. Kartka leży na czarnej desce. Lekarz się uśmiecha. Czytaj więcej

Kalendarz badań w ciąży

Zadbaj o zdrowie swoje i rozwijającego się w Tobie maleństwa. Zapoznaj się z listą badań ciążowych rekomendowanych przez Polskie Towarzystwo Ginekologiczne.

Kobieta w ciąży siedzi na kanapie. Trzyma w jednym reku tabletkę, a w drugim szklankę wody. Uśmiecha się. Jest ubrana w pomarańczową podkoszulkę. Za nią stoi szafka z półkami z książkami. Obok niej na kanapie leżą poduszki w paski. Czytaj więcej

Suplementy diety w ciąży

Uzgodniłaś z lekarzem prowadzącym wspomaganie diety suplementacją witamin i minerałów, a teraz stoisz przed apteczną półką z preparatami dla przyszłych mam i zastanawiasz się, który z nich będzie najlepszy. ...

Kobieta stoi i podtrzymuje jedną ręką brzuch. W drugiej trzyma szklaną miskę z sałatką z pomidorami i ogórkiem. Czytaj więcej

Dieta przyszłej mamy

Zajście w ciążę to dobry moment, żeby zacząć o siebie dbać i zmienić styl odżywiania. Spożywanie różnorodnych i wartościowych posiłków zapewni dobry start Twojemu dziecku, a i Tobie przyniesie korzyści. Na ...

Czytaj więcej

9 rad na bezsenność w ciąży

Wieczorem nie możesz zasnąć, a przez to nie jesteś w stanie zregenerować sił. Przeszkadza Ci coraz większy brzuszek, jest duszno, niewygodnie, męczy Cię zgaga, łapią skurcze. Pomożemy Ci. Poznaj nasze rady na ...

Kobieta w ciąży siedzi i obejmuje rękami brzuch. Jest ubrana w czarne spodnie i niebieską koszulę. Czytaj więcej

Skurcze i bóle brzucha w ciąży

Ciąża, szczególnie ta pierwsza, bywa bardzo stresująca, gdy obfituje w różne nieznane doznania. Często zastanawiasz się, czy to, co czujesz, jest jeszcze normą, czy może świadczy, że dzieje się coś złego. Ten ...

Kobieta w ciąży leży bokiem w łóżku. Jest przykryta do pasa białą kołdrą. Jedną rękę trzyma pod głową, a drugą na brzuchu. Jest ubrana w białą koszulkę i kremowy sweter. Czytaj więcej

Zagrożenia w pierwszym trymestrze ciąży

Przez pierwszy trymestr życia płodowego dziecko jest najbardziej wrażliwe na czynniki zaburzające jego rozwój. Dowiedz się, jakie są najczęstsze zagrożenia w tym okresie oraz jak dbać o siebie aby zmniejszyć szansę ...

Nasze produkty

Ja kwas foliowy zaczęłam brać jak się dowiedziałam, że jestem w ciąży.
aneta7734
Kwas foliowy brałam już kilka miesięcy przed ciążą, jak tylko rozpoczęliśmy starania. W pierwszej ciąży dopiero jak się dowiedziałam o niej zaczęłam brać.
magros
Mi lekarz też nie kazał brać dodatkowych witamin. Twierdził, że te w naturalnej postaci mi w zupełności wystarczą.
aneta7734